klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
(KEN) powołana 15 października 1773 roku i podległa królowi komisja, która dysponowała majątkiem zlikwidowanego przez papieża zakonu jezuitów. Sprawowała ona nadzór nad dwiema prowincjami szkolnymi (koronna i litewska), na czele których stanęły zreformowane uniwersytety (w Wilnie i Krakowie). Jako szkoły główne sprawowały nadzór nad szkołami wydziałowymi i podwydziałowymi (szkoły średnie wyższego i niższego typu), zaś te miały opiekować się szkołami parafialnymi i prywatnymi szkołami dla dziewcząt.

KEN w pierwszych latach opracował szczegółowy program nauczania dla ludu oraz wydał stosowny elementarz, jednak nie miał pieniędzy by realizować założenia z własnych funduszy. W latach 1781-1790 dzięki działalności KEN – pierwszego ministerstwa oświaty w Europie - w 74 szkołach średnich naukę pobierało ok. 17 tysięcy uczniów.