Rozwój partii politycznych w II Rzeczpospolitej
Historia Polski klp.pl klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
W kwietniu 1934 roku doszło do rozłamu w Stronnictwie Narodowym – powstał Obóz Narodowo-Radykalny (ON-R), który w wyniku antypaństwowych akcji został zdelegalizowany. Jako ugrupowanie tajne ON-R podzielił się w 1935 roku na skrajny ON-R „Falanga” i ON-R „ABC”. Młodzi sprzeciwiali się ekonomicznemu liberalizmowi, pragnęli parcelacji majątków, upaństwowienia kapitału zagranicznego i żydowskiego, identyfikując się z faszystowską ideą „państwa-narodu”.

Ugrupowania chrześcijańsko-społeczne

Chrześcijańska demokracja skupiała część drobnomieszczaństwa, inteligencji oraz robotników. We wrześniu 1919 roku organizacje chrześcijańsko-społeczne zjednoczyły się tworząc Polskie Stronnictwo Chrześcijańskiej Demokracji, zwane chadecją. Opierali się na myśli chrześcijańskiej z encykliki „Rerum novarum”. Opowiadali się za własnością prywatną, nie zgadzając się jednak na rozwój liberalizmu, a także interwencjonizm państwowy. Wierzyli, że majętni właściciele sami wyrzekną się bezwzględnego dążenia do zysku. Opowiadali się za rozwojem spółdzielczości, a także silnym powiązaniem państwa z Kościołem.Ugrupowania konserwatywne

Główni przedstawiciele konserwatyzmu to członkowie ziemiaństwa, duchowieństwa i bogatych chłopów. Ich główne partie to Stronnictwo Prawicy Narodowej (głównie działacze z Galicji) i Stronnictwo Chrześcijańsko-Narodowe (dawne Królestwo Polskie i zabór pruski). Ich główną ideą była zasada solidaryzmu społecznego. Odwoływali się także do ideologii narodowej. Przeciwstawiali się reformie rolnej (tylko dobrowolna parcelacja), popierali związek państwa z Kościołem. Do najważniejszych przedstawicieli należeli Janusz Radziwiłł, Stanisław Cat-Mackiewicz, Stanisław Stroński.

Ugrupowania chłopskie

W początkowym okresie po odzyskaniu przez Polskę niepodległości istniały trzy ugrupowania chłopskie – PSL „Piast” i PSL „Lewica” (dawny galicyjski PSL) oraz PSL „Wyzwolenie” (Królestwo Polskie). Po odzyskaniu niepodległości partie te rozszerzyły działalność na cały kraj – wszystkie popierały system demokracji parlamentarnej, reformę rolną oraz rozbudowę samorządów. Najbardziej umiarkowane poglądy głosiło PSL „Piast”, na którego czele stali Wincenty Witos, Maciej Rataj i Jan Dąbski. Reforma rolna miała według nich przebiec stopniowo i za odszkodowaniem, nie pragnęli także radykalnego rozdzielenia Kościoła od państwa. PSL „Wyzwolenie” i PSL „Lewica” głosiły radykalny program reformy rolnej (przymusowa parcelacja, państwo miało wypłacać odszkodowania), rozdziału Kościoła od państwa, przestrzegania wolności obywatelskich i praw mniejszości. Do zjednoczenia partii chłopskich doszło w 1931 roku – powstało wówczas Stronnictwo Ludowe. Młodzież związana z ludowcami zrzeszona była w Związku Młodzieży Wiejskiej „Wici”.

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 -  - 4 -  - 5 - 


  Dowiedz się więcej
1  Powstanie listopadowe – przyczyny, przebieg, skutki
2  Polityka zewnętrzna Kazimierza Wielkiego - 1333-1370
3  Społeczeństwo polskie w XVI wieku



Komentarze
artykuł / utwór: Rozwój partii politycznych w II Rzeczpospolitej
Linia



    Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)
    Linia

    Imię:
    E-mail:
    Tytuł:
    Komentarz: