Historia Polski klp.pl klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
16. W odniesieniu do kraju, Centralizacji działalność będzie miała na celu połączenie swoiste narodu całego, dla dopięcia celu głównego. Na ten koniec Centralizacja oddziaływać będzie na kraj i na rozrzuconych po świecie rodaków, ażeby się ze sobą zbliżali, zapoznawali i łączyli, ażeby w kwestiach politycznych szli jednym torem. Gdyby naraz niemożliwym było połączenie wszystkich części Polski w jedną część polityczną, starać się o to, ażeby aby się części rozerwane stopniowo, według możliwości i okoliczności łączyły, nie spuszczając a oka jednak celu głównego.
17.Póki kraj pozostaje pod panowaniem obcym, Centralizacja starać się będzie o wzmocnienie żywiołu polskiego i bronienie go od wpływów obcych,(...) (...)

Organizacja nawiązywała do manifestu Towarzystwa Demokratycznego Polskiego z 1836 roku. Liga Polska zdołała przyciągnąć środowisko „Głosu” i Zet, jednak dzięki temu odzyskanie niepodległości odsunęło się na dalszy plan, zaś najważniejsza stała się obrona praw narodu polskiego i jego rozwój polityczny oraz społeczny. Liga działała głównie na terenie Królestwa. Prowadziła edukację wśród chłopów i biedoty miejskiej, a w latach dziewięćdziesiątych zaczęła organizować demonstracje publiczne (np. z okazji setnej rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 maja). Na czoło organizacji wybijał się młody Roman Dmowski, który doprowadził do zmiany nazwy w 1893 roku w Ligę Narodową. Po aresztowaniach do których doszło w 1894 roku (demonstracja w związku z rocznicą insurekcji kościuszkowskiej) kierownictwo Ligi (Dmowski, Balicki, Popławski) przeniosło się do Lwowa, gdzie powstało legalne Stronnictwo Narodowo-Demokratyczne.

Stronnictwo istniejące w zaborze rosyjskim nielegalnie uznawało za swój cel osiągnięcie niepodległości i przywrócenie państwa polskiego, jednak nie nawoływało do walki zbrojnej, a do „samoistnej pracy narodowej”, w granicach prawa trzech zaborców. W programie powielano niektóre tezy z programu organicznikowskiego. Wsparto między innymi rozpoczętą przez Prószyńskiego akcję edukacyjną na wsi, łącząc ją z nadawaniem określonej treści ideowej. Służyło do tego założenie w 1899 roku Towarzystwa Oświaty Narodowej, które szerzyło oświatę na wsi, prowadziło akcję uświadamiania narodowego, propagowało nacjonalizm i solidaryzm społeczny prowadziło kółka rolnicze, biblioteki itp. Liga podporządkowała sobie także galicyjskie Towarzystwo Szkoły Ludowej. Rozwijali także kontakty z emigracją amerykańską oraz europejską. W miarę topnienia radykalizmu grupy związanej z Ligą Narodową (zwani byli narodowcami, nacjonalistami, wszechpolakami, endekami) zbliżała się do środowiska ziemian, jednak o ich prawdziwej sile świadczyło zbliżenie do mas, co wiązało się z poszerzaniem świadomości przynależności do narodu polskiego.

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 -  - 4 -  - 5 -  - 6 - 


  Dowiedz się więcej
1  O kształt granic II Rzeczypospolitej
2  Przyczyny wybuchu II wojny światowej
3  Organizacje opozycyjne w Królestwie Polskim



Komentarze
artykuł / utwór: Nowoczesne ruchy polityczne na ziemiach polskich
Linia



    Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)
    Linia

    Imię:
    E-mail:
    Tytuł:
    Komentarz: