Historia Polski klp.pl klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Pozytywiści warszawscy odnosili się także krytycznie do polskiej przeszłości. Świętochowski we „Wskazaniach politycznych” przeciwstawiał się wywrotowym zapędom, opowiadając się za podnoszeniem cywilizacyjnego poziomu kraju. Młodzi pozytywiści atakowali ciemnotę kleru i fanatyzm wyznaniowy, krytykowali egoizm szlachty oraz jej nieuctwo, a w stosunku do przeszłości z jednej strony potrafili uszanować zasługi poprzedników, z drugiej byli świadomi ich błędów. Pozytywiści nie opowiadali się za ugodą z Rosją, choć potępiali wszelkie spiski i powstania, unikali angażowania się politycznie. Byli zwolennikami emancypacji kobiet i asymilacji Żydów.

Pragnęli zorganizowania pomocy dla wsi poprzez popieranie drobnej gospodarki rolnej, tworzenie kółek rolniczych i kas oszczędnościowych, rozbudowę szkół oraz otwieranie bibliotek. Ich postulaty skutkowały m.in. utworzeniem w Warszawie centrum naukowego - Muzeum Przemysłu i Rolnictwa czy w 1884 roku Towarzystwa Popierania Przemysłu i Handlu. Rozwijała się także działalność edukacyjna w języku polskim (wyszedł elementarz Konrada Prószyńskiego – 1875), jednak większość przedsięwzięć w związku z rusyfikacją musiała być tajna – utworzenie Towarzystwa Oświaty Narodowej, nielegalne kształcenie, Uniwersytet latający. Istotną rolę odegrała także literatura pozytywistyczna. Działania w zaborze pruskim

W Poznańskiem praca organiczna zyskała najszerszy zasięg społeczny, głównie dzięki zaangażowaniu ziemiaństwa i duchowieństwa. W 1861 roku powstało Centralne Towarzystwo Gospodarcze, którym kierował wybitny przemysłowiec – Hipolit Cegielski - a rok później zaczęły się tworzyć kółka rolnicze (organizacje gospodarczo-oświatowe), nad którymi pieczę sprawował Maksymilian Jackowski. Utworzono także Szkołę Rolniczą. Upowszechniły się spółdzielnie oszczędnościowo-kredytowe. Ich związek powstał w 1871 roku. Rozwojem bibliotek na wsi do 1876 roku zajmowało się Towarzystwo Oświaty Ludowej, a następnie od 1880 roku Towarzystwo Czytelni Ludowych. Obok Towarzystwa Naukowego w Poznaniu, powstało Towarzystwo Naukowe w Toruniu (założyciel – Zygmunt Działowski).

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 - 


  Dowiedz się więcej
1  Rozwój partii politycznych w II Rzeczpospolitej
2  Powstanie krakowskie 1846 i Wiosna Ludów na ziemiach polskich
3  Przyczyny dążeń do centralizacji państwa polskiego w okresie rozbicia dzielnicowego



Komentarze
artykuł / utwór: Polacy wobec zaborców po upadku powstania styczniowego
Linia



    Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)
    Linia

    Imię:
    E-mail:
    Tytuł:
    Komentarz: