Historia Polski klp.pl klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Upadek i znaczenie powstania

Zawiedzeni „biali” powoli wycofywali się z popierania powstania. Chłopi ze strachu przez Rosjanami odmawiali przyjęcia ziemi na własność. Nowy namiestnik – generał Fiodor Berg wprowadził terror, by w ten sposób złamać powstańców. Aby ratować upadające powstanie „biali” poparli na dyktatora poleskiego ziemianina – Romualda Traugutta. Oficer planował zwołać wiosną 1864 roku pospolite ruszenie. Przyspieszył uwłaszczenie, zaś wojska partyzanckie zaczął przekształcać w regularne kompanie, bataliony, pułki i korpusy. Działania te były stanowczo spóźnione. W lutym wojska carskie rozbiły na Kielecczyźnie ostatni większy oddział generała Józefa Hauke-Bosaka. 2 marca 1864 roku car wydał ukazy uwłaszczeniowe chłopów w Królestwie Polskim, nawiązując do powstańczych dekretów.
Uwłaszczenie chłopów w Królestwie Polskim w 1864 roku
Art. 1 Grunta zostające w posiadaniu włościan (to jest osady włościańskie) tak w dobrach prywatnych i najmiłościwiej rozdawanych (majorackich), jako też w dobrach instytutowych ( różnych zakładów) i rządowych, przechodzą na zupełną własność włościan, w posiadaniu tych gruntów będących.
Art. 2 Od 3 [15] kwietnia bieżącego 1864 roku, włościanie uwolnieni raz na zawsze zostają od wszelkich bez wyłączenia powinności, jakimi na korzyść dziedziców obłożeni byli, jako to: od pańszczyzny, od okupu [w] gotowiźnie, od osepów, od czynszu, danin itp. Wszelkie dochodzenie zaległości i niedoborów z powyższej zniesionych powinności ustaje i z jego tytułu żadne nowe dochodzenie w przyszłości miejsca mieć nie może. Na przyszłość włościanie obowiązani są wnosić do skarbu, za nabytą przez nich na własność ziemię, podatek gruntowy tym ukazem ustanowiony.(...)
Art. 14 Prawo własności gruntów, z wyjątkiem artykułem 10 objętymi, nadaje się niniejszym ukazem wszystkim w ogóle włościanom, posiadającym osady, do jakiego rodzaju włościan oni nie należeli (to jest: kolonistom, kmieciom, półrolnikom, ogrodnikom, komornikom, zagrodnikom itp.) bez różnicy tytułu, w moc którego osadę posiedli, (...) tudzież bez względu na rodzaj odbywanych przez nich powinności (...).


Policja carska w kwietniu 1864 roku dotarła do tajnej organizacji powstańczej aresztując m.in. Romualda Traugutta (stracony 5 sierpnia) wraz z czterema innymi uczestnikami powstania na zboczach Cytadeli. Ostatni oddział dowodzony przez ks. Stanisława Brzóskę bronił się na Podlasiu do wiosny 1865 roku. Ogółem wykonano kilkaset wyroków śmierci, 38 tysięcy powstańców zesłano na Syberię. Nie da się do końca ustalić poległych i zamordowanych podczas walk. Na emigracji ponownie znalazło się około 10 tysięcy osób.

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 -  - 4 -  - 5 - 


  Dowiedz się więcej
1  Ziemie polskie u progu I wojny światowej
2  Wojny polsko-szwedzkie (do 1635 roku)
3  Polityka w latach 1956-1970 – czasy realnego stalinizmu



Komentarze
artykuł / utwór: Powstanie styczniowe – przyczyny, przebieg, skutki
Linia



    Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)
    Linia

    Imię:
    E-mail:
    Tytuł:
    Komentarz: