Historia Polski klp.pl klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
W Krakowie, dnia 22 lutego 1846 roku
Ludwik Gorzkowski, Karol Rogawski, Jan Tyssowski, Aleksander Grzegorzewski

Wzywał polskie społeczeństwo polskie do ogólnego powstania, znosił różnice stanowe i wszelkie powinności chłopskie, zapowiadał nadanie ziemi bezrolnym z dóbr narodowych (dokument wspominał o opiece społecznej dla ludności).

Dyktatorem ogłosił się Jan Józef Tyssowski zaś jego sekretarzem Edward Dembowski. Drugi z polityków zginął od kul austriackich, gdy 27 lutego szedł na czele procesji mającej porozumieć się z chłopami podburzonymi przez Austriaków przeciw ziemiaństwu (Austriacy zapewnili chłopów, że szlachta pragnie rozprawienia się z poddanymi i zwiększenia ich obciążeń). Do klęski rewolucji krakowskiej przyczyniła się porażka poniesiona 26 lutego przez oddział Suchorzewskiego pod Godowem. 2 marca 1846 roku dyktator Tyssowski złożył władzę, zaś 4 marca zagrożony przez wojska rosyjskie, austriackie i zrewoltowanych chłopów, wycofał się na czele wojska powstańczego, za otaczający jego oddział kordon pruski i złożył broń. Głównym skutkiem powstania krakowskiego było wcielenie 16 października Wolnego Miasta Krakowa do Austrii, wprowadzenie na jego terenie austriackiej administracji, powołanie Niemców na urzędy i uczynienie z języka niemieckiego – języka wykładowego na Uniwersytecie.

Rabacja galicyjska 1846

Z powstaniem krakowskim bezpośrednio związana była rabacja galicyjska z 1846 roku – największe wywołane przez chłopów powstanie w XIX wieku na terenach polskich. Austria wykorzystała niezadowolenie chłopskie z powodu wysokiej pańszczyzny i ciężkiego położenia życia na wsi do skierowania go przeciw planującej powstanie szlachty. Wmówiła włościanom, ze przyszłe wystąpienie ma mieć charakter antychłopski (umocnienie zależności, zwiększenie wyzysku). Chłopi galicyjscy nie poparli powstania przeciw zaborcy, a wręcz przeciwnie zaatakowali dwory ziemiańskie.

Zniszczono ich około 470, zaś z rąk chłopskich zginęło 1,1 tysięcy osób. Rozbitych powstańców oddawali za pieniądze wojskom austriackim. W obwodzie tarnowskim rabacja spowodowała zniszczenie około 90% majątków. Jednym z przywódców chłopskiego wystąpienia był Jakub Szela nawołujący do mordowania, grabieży szlachty. Powstanie zostało stłumione przez wojska austriackie. Spowodowało to między innymi w 1848 roku uwłaszczenie w zaborze austriackim (pół wieku wcześniej, niż w całym państwie).
Patent cesarski z 17 kwietnia 1848 roku o zniesieniu pańszczyzny w Galicji


strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 -  - 4 - 


  Dowiedz się więcej
1  Wojny polsko-szwedzkie (do 1635 roku)
2  Konflikty polsko-krzyżackie XIV-XV wiek
3  Panowanie Augusta III (1733-1763)



Komentarze
artykuł / utwór: Powstanie krakowskie 1846 i Wiosna Ludów na ziemiach polskich
Linia



    Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)
    Linia

    Imię:
    E-mail:
    Tytuł:
    Komentarz: