Konfederacja targowicka i drugi rozbiór Polski
Historia Polski klp.pl klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
(...) i tym celem obraliśmy sobie za marszałka J.W. Stan. Szczęsnego Potockiego, generała kor. artylerii (...), a za wodzów wojsk kor. przy konfederacji i jej władz będących J.W. Ksawerego Branickiego, w kor., Seweryna Rzewuskiego poln. kor. Hetmanów (...). A że Rzczplta pobita i w rękach swych ciemiężycielów moc całą mająca, własnymi z niewoli dźwignąć się nie może siłami, nic jej innego nie zostaje, tylko uciec się z ufnością do Wielkiej Katarzyny, (...) Żądania nasze są, aby Rzczplta udzielną, samowładną, niepodległą, w granicach całą została, bo od wieków nikomu podległą i czyją własnością, dziedzictwem, nie była. (...)


Poseł rosyjski 18 maja zapowiedział wejście do państwa wojsk sojuszniczych (konfederackich i rosyjskich) w celu „uskutecznienia odrodzenia się Rzeczpospolitej”. Rzeczpospolita nie była przygotowana do ataku, dysponowała niemal o połowę mniejszą ilością wojsk niż stutysięczna armia Katarzyny II. W maju 1792 roku armia rosyjska dowodzona na Ukrainie przez generała Michała Kochowskiego, a na Litwie przez generała Piotra Kreczetnikowa przekroczyła polską granicę. Polska armia licząca około 60 tysięcy żołnierzy podzielona została na trzy części. Jedna pozostała przy królu, armią ukraińską dowodził książę Józef Poniatowski, zaś litewską książę Józef Wirtemberski (po jego zdradzie Józef Judycki). 18 czerwca 1792 roku mimo znacznej przewagi przeciwnika wojska Poniatowskiego odniosły sukces pod Zieleńcami (ustanowienie orderu Virtuti Militari przez króla Stanisława Augusta). W połowie lipca wojska polskie zajęły linię obronną na Bugu. Po wkroczeniu wojsk rosyjskich do kraju władzę w kraju przejęła Straż Praw, a sejm 29 maja zawiesił swoje obrady. Król świadomy przewagi Rosji nie wierzył w opór wobec najeźdźcy, początkowo w przekonaniu tym utwierdzał go Hugo Kołłątaj, by następnie oskarżyć Poniatowskiego o pertraktacje z caratem. Władca planował porozumieć się z carycą, by wycofała poparcie dla targowiczan, zaakceptowała przynajmniej część reform konstytucyjnych w zamian za oddanie polskiej korony wielkiemu księciu Konstantemu (po śmierci Stanisława Augusta).

24 lipca 1792 roku, po wystosowaniu przez Katarzynę II ultimatum, Stanisław August wraz z wojskiem oficjalnie przystąpił do konfederacji targowickiej i ogłosił kapitulację. Mimo początkowego sprzeciwu patriotów oraz polskich generałów (Kościuszko, Poniatowski, Zajączek) przeciw decyzji monarchy ostatecznie musieli się jej podporządkować. Król swój wybór argumentował próbą uniknięcia wkroczenia wojsk pruskich do Rzeczpospolitej oraz zachowaniem przynajmniej części reform. O ile Prusy nie przystąpiły do działań zbrojnych, o tyle Generalność konfederacji targowickiej, która przejęła władzę, przystąpiła do przekreślenia wszelkich zmian. Zwolennicy reform zostali zmuszeni do udania się na emigrację.

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 -  - 4 - 


  Dowiedz się więcej
1  Powstanie kościuszkowskie i trzeci rozbiór Polski
2  Panowanie Bolesława Śmiałego (1058-1079)
3  Sytuacja międzynarodowa i krajowa przez wybuchem powstania styczniowego



Komentarze
artykuł / utwór: Konfederacja targowicka i drugi rozbiór Polski
Linia



    Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)
    Linia

    Imię:
    E-mail:
    Tytuł:
    Komentarz: