Historia Polski klp.pl klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
W związku z zaborem pruskim handel gdański stracił na znaczeniu (zbyt zboża spadł o połowę) i nie rekompensował tego wzrost wymiany przez porty w Królewcu i Elblągu. Polska wykazywała w handlu wysokie saldo ujemne (zdecydowanie więcej towarów sprowadzała niż wysyłała). Rozwinęły się jednak nowe drogi handlowe m.in. kanał zbudowany przez hetmana Michała Kazimierza Ogińskiego łączący Niemen z Dnieprem i umożliwiający spław litewskiego drewna do Bałtyku. Wzrósł również handel na szlaku czarnomorskim – w 1782 roku powołano Kompanię Handlu Czarnomorskiego, rozwinięto także kontakty handlowe z Mołdawią. W związku z utratą złóż soli (na rzecz Austrii) powołano Komisję Górniczą, która wznowiła wydobycie rudy żelaza i rozpoczęła eksploatację pokładów węgla kamiennego.

Zmiany w stosunkach społecznych

Przede wszystkim w czasach stanisławowskich zmalała rola magnaterii. Stało się tak dzięki reformom ustrojowym – odebranie oligarchii kontroli nad wojskiem i skarbem oraz likwidacja wojsk prywatnych po pierwszym rozbiorze, a także straty majątkowe poniesione w okresie konfederacji barskiej. Jedne fortuny upadały (Karol Radziwiłł, Marcin Jerzy Lubomirski), a inne powstawały (Stanisław Poniatowski, Franciszek Ksawery Branicki). Zmieniła się również mentalność tej grupy, która w duchu oświeceniowym zaczęła dbać o ogładę intelektualną, humanitarny stosunek do niższych stanów, a także brać większą odpowiedzialność za stan państwa. Magnaci, którzy od zawsze sprawowali patronat nad drobną szlachtą, zaczęli fundować jej przedstawicielom stypendia naukowe (tak wykształcenie zdobył m.in. Tadeusz Kościuszko). Szlachta jak dawniej była zróżnicowana. Posesjonaci stanowili mniejszość – niewielka ich część posiadała na własność przynajmniej jedną wioskę, pozostali to dzierżawcy dóbr magnackich, kościelnych lub królewskich, często posiadający niewielką własność dziedziczną. Wśród szlachty dominowali drobni właściciele – własnoręcznie uprawiający ziemię (szlachta zaściankowa) lub pozbawieni własności czy dzierżawy oficjaliści, nadzorcy czy służący na dworach magnackich (tzw. gołota). W związku z przyrostem naturalnym wśród szlachty szerzyło się bezrobocie, a część jej przedstawicieli przenosiła się do miast.

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 - 


  Dowiedz się więcej
1  Wojny polsko-tureckie
2  Zasady Konstytucji 3 Maja
3  Panowanie Stanisława Augusta Poniatowskiego (1764-1795) do 1788 roku



Komentarze
artykuł / utwór: Reformy oświeceniowe za czasów stanisławowskich (do 1788 roku)
Linia



    Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)
    Linia

    Imię:
    E-mail:
    Tytuł:
    Komentarz: