Historia Polski klp.pl klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Po 1618 roku skończyła się koniunktura na handel zbożowy. Szlachta usiłowała ocalić swe dochody ciężar kryzysu przerzucając na chłopów – nastąpiło gwałtowne zwiększenie pańszczyzny. Chłopi, stanowiący 75% społeczeństwa byli kompletnie wyalienowani, nie czuli związku z państwem, ponieważ nie mieli wpływu na jakiekolwiek sprawy publiczne. Upadek miast pogłębiał się, a warstwa mieszczańska nie rozwijała się. W całym społeczeństwie dochodziło do gwałtownego różnicowania się ludności (skupianie majątków w rękach nielicznych, zaś niemożność innych do odbudowy swej majątkowej pozycji). Majętność magnatów pozwalała im na szybką odbudowę swej pozycji i podporządkowanie sobie licznej klienteli złożonej z bezrolnej lub małorolnej szlachty.

Spadek dochodowości folwarków był spowodowany nie tylko spadkiem wydajności gospodarstw. Zniszczenia wojenne krajów Zachodu zmusiły je do przestawienia się na własną produkcję rolną, a z polskimi dostawcami zboża silnie konkurowali dostawcy rosyjscy (przez port w Archangielsku). Szlachta starała się ratować drastycznie, podnosząc wymiar pańszczyzny, co wzmagało niezadowolenie chłopów i wzmożenie zbiegostwa, odmową odrabiania pańszczyzny, a czasem zbrojnymi buntami chłopskimi. Wprowadzono także powodujący ubożenie chłopów przymus propinacyjny – obowiązek zakupu określonej ilości alkoholu w karczmie dworskiej. W celu odbudowy gospodarki właściciele ziemscy zaczęli opierać swą działalność na pracy czynszowej lub wolnonajemnej, a robociznę zaczęto zamieniać na czynsze pieniężne (przede wszystkim w dobrach magnackich oraz królewszczyznach).System skarbowy w wyniku upadku gospodarczego i kryzysu władzy centralnej nie działał sprawnie – pogłówne płacono w coraz mniejszej wysokości. W 1691 roku nastąpiła niemal pełna decentralizacja skarbu, a hetmani przy pobieraniu podatku gruntowego omijali podskarbich, co dawało im pole do licznych nadużyć.

strona:   - 1 -  - 2 - 


  Dowiedz się więcej
1  Zasady Konstytucji 3 Maja
2  Podwójna elekcja 1733 roku i wojna sukcesyjna polska
3  Polityka zagraniczna II Rzeczypospolitej



Komentarze
artykuł / utwór: Skutki wojen w XVII-wiecznej Rzeczpospolitej
Linia



    Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)
    Linia

    Imię:
    E-mail:
    Tytuł:
    Komentarz: