Potop szwedzki (1655-1660)
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Układ szwedzko-siedmiogrodzki o rozbiorze Polski zawarty w Radnot - 10 grudnia 1656 roku (fragment)
W nagrodę i dla zadośćuczynienia niniejszemu przymierzu Jego Świątobliwości Królewska Mość obiecuje dać i wyrobić dla Jego Wysokości*, według paktów całą resztę ziemi polskich, z wyjątkiem tych, które zawarował dla siebie, swych następców i korony szwedzkiej, jak niemniej dla Najj. elektora brandenburskiego, dla księcia Radziwiłła i Kozaków (…). A mianowicie J. Kr. Mość dla siebie, następców i korony szwedzkiej waruje całe Kujawy, Prusy, Kaszuby, Pomorze od Nowego Dworu razem z częściami, które leżą ku stronie pruskiej, województw płockiego płockiego i mazowieckiego, jako też pas nadbużański ku Warszawie dwumilowej szerokości, i całe Podlasie; na Litwie Żmudź, powiaty kowieński, wołkowyski, upicki i brasławski i w bok, wzdłuż rzeki Dźwiny z pasem dwumilowym od brzegu, aż w głąb województw połockiego i witebskiego (…), nadto Kurlandię, Samigalię, księstwa ruskie i inflanckie. Dla księcia Radziwiłła województwo nowogrodzkie z innymi posiadłościami, gdziekolwiek je dotąd ma, prawem zwierzchnictwa. Dla najj. elektora brandenburskiego województwa łęczyckie, kaliskie, poznańskie i sieradzkie z ziemia wieluńską (…). Pozostałą część Małej i Wielkiej Polski i co jeszcze do Korony Polskiej i W. Ks. Litewskiego należy, z wyjątkiem ziem zarezerwowanych powyżej lub w artykule następnym, wszystko to przejdzie na własność Jego Wysokości (…).
* Jerzy Rakoczy – książę Siedmiogrodu


W 1567 roku nastąpił najazd na Rzeczpospolitą wojsk szwedzko-brandenburskich na północy, na południu księcia Siedmiogrodu – Jerzego Rakoczego oraz wojsk kozackich, armie wroga spotkały się w Brześciu Litewskim, niszcząc po drodze niemal cały kraj. Do wojny wmieszały się inne państwa, zaniepokojone sukcesami Szwecji (Dania zaatakowała Szwedów na półwyspie Skandynawskim, zaś wojska austriackie pomogły w wyparciu Szwedów z terenów polskich). Jerzego Rakoczego do kapitulacji pod Czarnym Ostrowiem zmusił w lipcu 1657 roku Lubomirski, najeżdżając następnie i grabiąc księstwo Siedmiogrodu. We wrzesniu-listopadzie 1657 roku z elektorem brandenburskim zawarto traktaty welawsko-bydgoskie - „wieczyste przymierze” z Rzeczpospolitą. Za odstąpienie Fryderyka Wilhelma od popierania Szwedów zaoferowano rozwiązanie stosunku lennego, Lębork i Bytów na prawach lenna, a także Drahim i Elbląg (pozostał przy Polsce). Dzięki temu układowi nad Bałtykiem powstało wzmocnione terytorialnie państwo Hohenzollernów, które w przyszłości przekształciło się w jednego z największych wrogów Rzeczpospolitej.

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 -  - 4 - 


  Dowiedz się więcej
1  Powstanie krakowskie 1846 i Wiosna Ludów na ziemiach polskich
2  Nowoczesne ruchy polityczne na ziemiach polskich
3  Zabór pruski, Rzeczpospolita Krakowska i Galicja (1815-1846)



Komentarze
artykuł / utwór: Potop szwedzki (1655-1660)




    Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)


    Imię:
    E-mail:
    Tytuł:
    Komentarz: