Wojny polsko-szwedzkie (do 1635 roku)
Historia Polski klp.pl klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Szwecja nie przestała jednak zaczepnych ataków. Wojna Szwecji z Danią i śmierć Karola IX umożliwiły zawarcie rozejmu w 1611 roku. W 1617 roku został on zerwany przez nieprzyjaciół. W 1621 roku Szwedzi opanowali Rygę (sprzyjało im protestanckie mieszczaństwo), a także Parnawę i Mitawę. W 1622 roku zostaje podpisany rozejm (dzięki Krzysztofowi Radziwiłłowi) w Mitawie (stolica Kurlandii) – Inflanty wraz z Rygą do rzeki Dźwiny pozostawały w rękach szwedzkich.

Kolejny etap wojny (1625-1629) toczy się w Prusach Książęcych i Królewskich. Nowy król Szwecji Gustaw II Adolf realizuje politykę zdobywania wybrzeży Morza Bałtyckiego. W 1626 roku wojska szwedzkie zajmują Piławę, wymuszają neutralność Prus Książęcych i opanowują całe Pomorze Gdańskie (bez Gdańska i Pucka). Wojna o ujście Wisły stanowiła element ogólnoeuropejskiej wojny trzydziestoletniej. 28 listopada 1627 roku dochodzi do bitwy morskiej pod Oliwą. Wygrywają Polacy. Kolejne bitwy ze Szwedami potwierdzają przewagę Szwedów zarówno w polu, jak i na morzu. Dzięki uchwaleniu podatków potrzebnych do prowadzenia wojny oraz przymierzu Zygmunta III z cesarzem udaje się odwrócić koleje wojenne. Wojska Gustawa Adolfa ponoszą klęskę w bitwie z wojskami polskimi dowodzonymi przez Stanisława Koniecpolskiego pod Trzcianą 25 czerwca 1629 roku (ranny zostaje szwedzki władca).

Na jesieni 1629 roku, dzięki mediacji Francji (pragnącej zaangażowania wojsk szwedzkich na terenach Niemiec), zostaje podpisany rozejm w Starym Targu na zasadzie zachowania stanu posiadania obu stron. Szwedzi zatrzymują większą część Inflant, porty Prus Królewskich i Książęcych bez Gdańska, Królewca i Pucka. Mają także prawo do pobierania przeważającej części ceł ściąganych z handlu gdańskiego (dochody te umożliwiają akcję Gustawa na terenie Rzeszy). W 1630 roku Szwedzi zajmują Pomorze Zachodnie, a w 1637 roku wcielają je do Szwecji. Ten stan rzeczy sankcjonuje traktat westfalski (1648). Kiedy Władysław IV Waza objął tron w 1632 roku rozpoczął silne przygotowania militarne (zaciąg cudzoziemców, powiększenie piechoty, utworzenie floty wojennej w 1634 roku, która została sprzedana w 1641, budowa portu Władysławowo na Helu, warsztatów okrętowych w Pucku), nie uzyskał jednak dla swoich planów poparcia szlachty obawiającej się wzmocnienia władzy królewskiej. 12 września 1632 roku w Sztumskiej Wsi rozejm ze Szwecją został przedłużony. Szwedzi wycofują się z portów pruskich, rezygnują z pobierania cła gdańskiego, zatrzymują zaś Inflanty (na północ od Dźwiny).

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 - 


  Dowiedz się więcej
1  Kryzys państwa piastowskiego (1025-1039)
2  Polityka wewnętrzna Zygmunta I Starego (1506-1548)
3  Polska emigracja w latach socjalizmu



Komentarze
artykuł / utwór: Wojny polsko-szwedzkie (do 1635 roku)
Linia



    Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)
    Linia

    Imię:
    E-mail:
    Tytuł:
    Komentarz: