Historia Polski klp.pl klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
W latach 1606-1609 doszło do konfederacji generalnej - rokoszu sandomierskiego w obronie wolności i pra w– wywołanego konfliktem króla ze szlachtą.
Pacierz rokoszowy do Króla Jegomości Zygmunta III z 1606 roku
Ojcze nasz, królu polski, który mieszkasz w Warszawie,
U nas w niedobrej sławie
Święć się w Szwecyi imię Twoje,
Gdzie są z dawna twe pokoje.
Przyjdź do królestwa (twego) szwedzkiego,
A zaniechaj polskiego i księstwa litewskiego.
Bądź wola Twoja w Wandalach, jako pierwej była,
Gdzieś dobrych śledzi miał obfitość siła.


Chleba naszego powszedniego
Zbawiłeś nas za panowania swego.
Odpuść nam łanowe, poborowe, czopowe,
Bo bardzo już są u nas rzeczy nienowe,
I nie uwódź nas na pokuszenie na wojnę z Szwedami,
Bo jej dla ciebie doma dosyć mamy.
Ale nas zbaw od waszego złego,
A sam idź prędko do Boga Wszechmogącego,
Albowiem Twoja moc nad nami
Lepiej niż radzić o nas z jezuitami.Amen

Anegdoty, facecje i sensacje obyczajowe XVII i I połowy XVIII wieku, [w:] pod red. Z Kuchowicza, Łódź 1962.

Na sejmie 1606 roku zwolennicy króla pragnęli przeforsować swoje reformy. Krytycznie do nich odnosiła się część szlachty, która zbierała się na zjeździe w Stężycy, następnie w Lublinie, gdzie wysunięto nawet żądanie usunięcia króla z tronu. W Sandomierzu zawiązała się konfederacja rokoszan, stanowiącą w oczach szlachty legalną realizację zasady demokracji. Rokoszanie obawiali się absolutystycznych dążeń króla (absolutum dominium), dlatego domagali się ograniczenia uprawnień króla, żądali przestrzegania wolności wyznania, będąc niechętnymi kontrreformacyjnej polityce króla i jego jezuickiemu otoczeniu. Król atakowany był za dążenia do wzmocnienia swej władzy, skupienie się na staraniach o odzyskanie szwedzkiej korony, odwlekanie sprawy „obwarowania” konfederacji warszawskiej oraz skupienie wyłącznie na interesach własnej dynastii. Na wieść o rokoszu król ściągnął do Wiślicy wojska z Ukrainy sprzyjających mu magnatów. Wojska rokoszan poniosły klęskę w walce z wojskami króla dowodzonymi przez hetmanów Stanisława Żółkiewskiego i Jana Karola Chodkiewicza w bitwie pod Guzowem w 1607 roku. Rokosz zakończył się kompromisem – reformy nie weszły w życie, zaś rokoszanie ukorzyli się przed Zygmuntem III (bez poniesienia kary). Zwyciężyła magnateria, hamując jakiekolwiek reformy państwa, a kompromis polityczny przetrwał do końca panowania Władysława IV wazy.

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 - 


  Dowiedz się więcej
1  Panowanie Stanisława Augusta Poniatowskiego (1764-1795) do 1788 roku
2  Polska droga do zjednoczonej Europy
3  Opozycja przeciwko rządom sanacyjnym



Komentarze
artykuł / utwór: Panowanie Zygmunta III Wazy (1587-1632)
Linia



    Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)
    Linia

    Imię:
    E-mail:
    Tytuł:
    Komentarz: