Reformacja w Polsce w XVI wieku i unia brzeska
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Ruchy protestanckie w Polsce i ich rozwój

Początek reformacji w Europie wiąże się z wystąpieniem Marcina Lutra w 1517 roku. Idee luteran zdobyły akceptację w najbliższym sąsiedztwie Polski – w Prusach Krzyżackich (skąd po 1525 roku przedostawała się większość literatury protestanckiej do Polski), na Pomorzu w Brandenburgii oraz na Śląsku. Luteranie między innymi:
  • postulowali o głoszenie kazań w języku narodowym, a także wprowadzenie języków narodowych do obrzędów i piśmiennictwa religijnego

  • zaprzeczali potrzebie istnienia hierarchii kościelnej,

  • krytykowali idee życia zakonnego,

  • krytykowali idee sprzedaży odpustów, sakramentów i innych obrzęd ów liturgicznych,

  • pragnęli utworzyć „tani” kościół,

  • pragnęli zjednoczenia człowieka z Bogiem,

  • uważali, że wiara powinna się opierać na akcie chrztu oraz komunii i lekturze Biblii w ojczystym języku.


Od luteranizmu odciągał jednak polska szlachtę jego niemiecki charakter, szczególnie, że trwał okres wzmożonej walki o polski język i kulturę. Także nie była atrakcyjna silna ingerencja państwa w życie wiernych oraz zasada głosząca, że wyznanie panującego jest wyznaniem poddanych. Na niepokoje związane z rozprzestrzenianiem idei protestanckich zareagował Zygmunt I Stary wydając w latach 1520-1540 szereg dekretów antyreformacyjnych, jednak zostały one uznane za sprzeczne z zasadą nihil novi i nie uzyskały aprobaty Sejmu. Mimo starań arcybiskupa Jana Łaskiego idee reformacji zyskiwały wciąż nowych zwolenników, a szlachta katolicka wraz z innowierczą jawie sprzeciwiała się kościelnej jurysdykcji. Sądy duchowne rozstrzygały o odstępstwach od wiary katolickiej, zaborze mienia kościelnego, uchylaniu się od płacenia dziesięcin, a także o sprawach małżeńskich, obyczajowych i spadkowych. W 1548 roku w Polsce schronienie znalazła wygnana z Czech grupa braci czeskich - identyfikujących się z umiarkowanym husytyzmem. Osiedlili się w dobrach możnych Wielkopolskich, którzy oddawali im leżące na terenie ich włości kościoły (m.in. Jakub Ostroróg). Bracia czescy głosili prostotę życia i kultu, utrzymując się z pracy własnych rąk.

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 -  - 4 - 


  Dowiedz się więcej
1  Rewolucja 1905-1907 w Królestwie Polskim
2  Konstytucje polskie w okresie międzywojennym
3  Rządy Władysława II Jagiełły



Komentarze
artykuł / utwór: Reformacja w Polsce w XVI wieku i unia brzeska




    Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)


    Imię:
    E-mail:
    Tytuł:
    Komentarz: