Seniorat w dziejach Polski średniowiecznej
Historia Polski klp.pl klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Rządy Kazimierza Sprawiedliwego (1177-1194) – załamanie senioratu

Wybór Kazimierza Sprawiedliwego na seniora przez możnych był w istocie złamaniem idei senioratu (nie był najstarszym z Piastów). W 1180 roku dochodzi do zatwierdzenia władzy Kazimierza na zjeździe w Łęczycy, jednak tylko na obszarze Małopolski – dzielnica senioralna ulega więc rozpadowi. Władca za czasów swego panowania wydaje pierwszy generalny przywilej dla Kościoła tzw. przywilej ius spoli – polega on na rezygnacji księcia z prawa do majątku ruchomego po zmarłym biskupie. Kościół otrzymuje także większy wpływ na wybór władców.

Rządy Leszka Białego

Po Kazimierzu Sprawiedliwym możni panowie krakowscy sami pragną decydować o obsadzeniu tronu i na seniora wybierają młodocianego syna Kazimierza Sprawiedliwego – Leszka Białego. Walki o tron krakowski pomiędzy Leszkiem Białym a Mieszkiem III Starym trwały przez kilka kolejnych lat. W 1202 roku, po śmierci Mieszka Starego, poparcie możnowładztwa umożliwiło Leszkowi Białemu pozostanie na tronie krakowskim. Używał tytułu „księcia całej Polski”, ale w rzeczywistości nie miał wpływu na poczynania innych książąt i prowadzoną przez nich politykę. W wyniku tego książę krakowski przestał być zwierzchnikiem całej Polski. W 1227 roku dochodzi do zjazdu synów piastowskich w Gąsawie. Na spotkaniu są obecni m.in. Leszek Biały, Władysław Plątonogi, Konrad Mazowiecki, Henryk Brodaty. W wyniku napaści księcia wielkopolskiego Władysława Odonica i Świętopełka ginie Leszek Biały, a Henryk Brodaty zostaje ciężko ranny. Od czasów rządów Leszka Białego każdy z książąt stawał się niezależnym panem w swojej dzielnicy, zaś umierając, swą ziemie przekazywał potomkom w linii męskiej. Poszczególne ziemie stały się odrębnymi dziedzictwami kilku linii Piastów. Polska na przełomie XII i XIII wieku stała się luźnym związkiem kilku dzielnic. W 1200 roku było ich sześć, pół wieku później dziewięć, zaś około 1280 roku aż dwadzieścia (w tym jedenaście na Śląsku). Rozdrobnieniu nie uległa jedynie ziemia krakowska, która wraz ziemią sandomierską przez większą część XII i XIII wieku pozostawała w ręku tego samego władcy.

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 - 


  Dowiedz się więcej
1  Wielka Emigracja
2  Działalność zjednoczeniowa i polityka zagraniczna Mieszka I
3  Działalność zjednoczeniowa Władysława Łokietka



Komentarze
artykuł / utwór: Seniorat w dziejach Polski średniowiecznej
Linia



    Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)
    Linia

    Imię:
    E-mail:
    Tytuł:
    Komentarz: