Katarzyna II

(ur. 1729, zm. 1796) właściwie księżna Zofia Augusta Anhalt-Zerbst, cesarzowa Rosji od 1762 roku po dokonaniu przewrotu pałacowego (pominięcie syna Pawła jako następcy tronu). Rozwinęła idee absolutystyczne, opierała się na szlachcie, której nadała nowe przywileje. Przyczyniła się do wzmocnienia stanu mieszczańskiego. Udało się jej poszerzyć terytorium Rosji po wojnach z Turcją – zdobycie Krymu i Noworosji. Dążyła do stopniowego ograniczania suwerenności Rzeczpospolitej (na tronie zasiadł jej wybranek Stanisław August Poniatowski) poprzez m.in. uchwalenie praw kardynalnych. Doprowadziła do kolejnych rozbiorów Polski. Zdobyła sobie opinię oświeconej reformatorki.