Aleksander Wielopolski

(ur. 1803, zm. 1877) margrabia, polityk opowiadający się za współpracą z Rosją. Studiował na Uniwersytecie w Warszawie i Getyndze (doktor filozofii). Podczas powstania listopadowego współpracował z Adamem Jerzym Czartoryskim. Opowiadał się za ugodą z Rosją w ramach zjednoczonej Słowiańszczyzny. Współpracował z władzami rosyjskimi odcinając się od kół demokratycznych (Towarzystwo Rolnicze). Rosjanie, ufając w możliwość wykorzystania współpracy z Wielopolskim przy tłumieniu patriotycznych nastrojów, w marcu 1861 roku mianowali go dyrektorem Komisji Rządowej Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. Z jego inicjatywy rozwiązano Towarzystwo Rolnicze i Delegację Miejską. Od czerwca 1862 roku naczelnik rządu cywilnego Królestwa Polskiego. Nakłonił władze rosyjskie do wydania ukazów o zniesieniu pańszczyzny i oczynszowaniu chłopów, a także równouprawnieniu Żydów. Przeprowadził reformę administracji, szkolnictwa. Przez polskie środowiska był izolowany. Z jego inicjatywy przeprowadzono brankę, która bezpośrednio doprowadziła do wybuchu powstania styczniowego. We wrześniu 1863 roku zwolniony ze wszystkich zajmowanych stanowisk.