Romuald Traugutt - słownik postaci
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
(ur. 1826, zm. 1864) dyktator powstania styczniowego. Brał udział w kampanii węgierskiej 1849 roku oraz wojnie krymskiej, walcząc w wojsku rosyjskim, z którego wystąpił w 1862 roku. Utrzymywał kontakty z białymi, przeciwstawiał się wybuchowi powstania styczniowego. Podczas walk w 1863 roku dowodził własnym oddziałem. Został mianowany generałem i komisarzem pełnomocnym Rządu Narodowego na Galicję. Po misji dyplomatycznej w Paryżu powrócił do Krakowa, a następnie 17 października w drodze zamachu stanu usunął w Warszawie rząd zdominowany przez środowisko czerwonych i mianował się dyktatorem. Pragnął przedłużyć walki zbrojne, zyskać przychylność chłopów. W grudniu 1863 roku zreorganizował wojsko, a także nakazał rygorystyczne wdrażanie uchwały uwłaszczeniowej (z 22 stycznia). Na wiosnę zarządzono zwołanie pospolitego ruszenia spośród chłopów. Mimo iż wiele z jego zarządzeń nie było organizowanych wojska powstańcze przetrwały zimę 1863/1864. Traugutt został aresztowany w nocy z 10 na 11 kwietnia 1864 roku, a następnie stracony na stokach warszawskiej Cytadeli.