kaprzy - słownik pojęć historycznych
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
kaprzy, to dowódcy uzbrojonych statków handlowych, walczący na morzu na własny koszt i ryzyko w służbie swego mocodawcy. Mocodawca zapewniał kaprowi ochronę prawną (w tym prawo do noszenia na statku jego bandery) oraz prawo do zachowania większości zysków. Zygmunt II August wystawiał listy kaperskie od 1561 roku, pozwalając właścicielom okrętów używania flagi królewskiej. W 1567 roku flota liczyła już 17 statków. Ich działaniom przeciwstawiał się Gdańsk. W 1568 roku król powołał Komisję Morską do kierowania flotą i opieki nad nią, a także do czuwania nad polityką polską na Bałtyku. Władze Gdańska przeniosły flotę kaperską do Pucka, a w 1568 roku wykorzystały sprawę o rabunek do powieszenia kilkunastu kaprów, co było naruszeniem królewskich praw. Karą było odebranie miastu praw zapisane w tzw. statutach Karnkowskiego (Konstytucje Gdańskie), zakładające wyłączne prawo króla do otwierania i zamykania żeglugi, a także zaprzysięganie komendanta fortu gdańskiego na wierność królowi.