Związek Pruski - słownik pojęć historycznych
organizacja rycerstwa i mieszczaństwa pruskiego zawiązana 1440 w Kwidzyniu. Powstał w oparciu o Związek Jaszczurczy (Towarzystwo Jaszczurcze). Jej członkowie pragnęli więcej swobody i samodzielności w państwie krzyżackim, a także zagwarantowania im przywilejów, takich jak np. w Polsce. Główną rolę odgrywały miasta - Chełmno, Gdańsk i Toruń oraz rycerstwo ziemi chełmińskiej, Pomorza Gdańskiego, Powiśla i Warmii.

Zakon Krzyżacki dążył do rozwiązania Związku poprzez wydanie sfałszowanej bulli papieskiej z ekskomuniką dla członków organizacji czy wyrokiem cesarskim stanowiącym o dotkliwych represjach. Szykany wobec Związku Pruskiego doprowadziły do wystąpienia przeciw Krzyżakom 4 lutego 1454.

Przybyła do Krakowa delegacja Związku Pruskiego uzyskała zgodę Kazimierza IV Jagiellończyka na zbrojną pomoc ze strony Polski w zamian za poddanie Prus Krzyżackich królowi polskiemu. 22 lutego 1454 król wypowiedział wojnę Zakonowi i 6 marca tegoż roku ogłosił inkorporację (wcielenie) Prus. Jeszcze przed przystąpieniem Polski do wojny powstańcy opanowali większość miast pruskich. We władaniu Krzyżaków pozostały tylko: Malbork, Sztum i Chojnice.
Wydarzenia te dały początek wojnie trzynastoletniej.