królewszczyzna - słownik pojęć historycznych
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
dobra ziemskie należące do monarchy (inaczej domena królewska). Nazwa przyjęła się w XV w. Zajmowały one ok. jedną szóstą powierzchni Polski. Zazwyczaj król oddawał je w dzierżawę szlachcie bądź zastawiał (gdy pilnie potrzebował gotówki). Z tytułu posiadanej królewszczyzny dzierżawca był zobowiązany do płacenia czynszu zwanego tenutą. W 1562 roku sejm uchwalił egzekucję dóbr królewskich, a od 1563 roku dochód z ziem królewskich zasilał skarb nadworny lub starostwa, poza dobrami królewskimi przekazanymi zasłużonym którzy mieli dożywotni przywilej zagospodarowywania jej. Sejm Czteroletni podjął uchwałę o wystawieniu na sprzedaż ziem królewskich. Po rozbiorach przeszły na własność państw zaborczych.