stalinizm, stalinizacja

Józef Stalin
Józef Stalin

totalitarny system władzy w Związku Radzieckim w latach 1922 - 1953 stworzony przez {ps]Józefa Stalina - sekretarza Wszechzwiązkowej Komunistycznej Partii (bolszewików). Łączył w sobie system monopartyjny wraz z kultem jednostki. Polegał na powszechnej rozbudowie systemu partyjnego (jednostki partyjne w każdej placówce, organizacji) i aparatu przymusu (NKWD). Opierał się na rozbudowanym systemie kontroli i stosowaniu terroru. W gospodarce odrzucał model wolnorynkowy, zakładał likwidację prywatnej własności i intensywną industrializację, wprowadzał system centralnego planowania, rozbudowywał biurokrację. Ofiarami represji stalinowskich było około 40 milionów osób. System został zniesiony w 1956 roku, jednak jego elementy przetrwały aż do rozpadu ZSRR w 1991 roku.

Stalinizacja to proces wdrażania systemu władzy sprawowanego przez Stalina w innych państwach satelickich ZSRR po zakończeniu II wojny światowej, w tym w Polsce (kopiowanie radzieckich wzorców).