wojewoda - słownik pojęć historycznych
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
comes palatinus w czasach średniowiecznych (do XIV wieku) najwyższy urzędnik państwowy, który dowodził wojskiem - „wodził wojów”, a także zarządzał książęcym dworem i w zastępstwie władcy sprawował funkcje sądownicze. Od XIV wieku jego znaczenie miało maleć - był najwyższym urzędnikiem ziemskim, dowodził pospolitym ruszeniem z obszaru swego województwa. Jego urząd był dożywotni i uprawniał do zasiadania w Senacie.

Urząd wojewody utrzymał się do III rozbioru Polski w 1975 roku. W okresie 1807-1832 był godnością tytularną. Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku wojewoda był organem ogólnej administracji państwowej. W 1950 roku urząd zlikwidowany, od 1973 terenowy organ administracji państwowej. W 1990 stał się organem rządowej administracji ogólnej i przedstawicielem rządu w województwie, sprawującym nadzór nad działalnością samorządu terytorialnego. Po reformie administracyjnej od 1999 roku wojewoda jest przedstawicielem RM i organem administracji rządowej w województwie.