jakobini polscy - słownik pojęć historycznych
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
inaczej hugoniści od imienia ks. Hugona Kołłątaja, uformowali się w okresie obrad Sejmu Czteroletniego, jako radykalne skrzydło stronnictwa patriotycznego i antyrosyjskiego. Gromadzili się w tzw. Kuźnicy Kołłątajowskiej na Solcu, do której najaktywniejszych działaczy i publicystów należeli: Franciszek Salezy Jezierski, Antoni Trębicki, Kazimierz Konopka, T. Maruszewski, J. Dembowski oraz F.K. Dmochowski, J. Mejer i F. Jelski. Przyczynili się do wybuchu powstania w Warszawie 17-18 kwietnia 1794 pod przywództwem Jakuba Jasińskiego oraz późniejszych samosądów.

Klub jakobinów polskich regulamin wzorował na klubie paryskim. Dążył do radykalizacji i demokratyzacji powstania, likwidacji monarchii oraz pańszczyzny i poddaństwa chłopów; głosił idee egalitarne, antyklerykalne. Naczelnik insurekcji Tadeusz Kościuszko rozwiązał klub, lecz reaktywowano go tuż przed upadkiem powstania. Po trzecim rozbiorze większość jakobinów polskich znalazła się na emigracji i w Legionach polskich we Włoszech.