koliszczyzna - słownik pojęć historycznych
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
(od słowa kolej oznaczającego straż pełnioną przez chłopów przy dworach pańskich na Ukrainie) powstanie chłopskie i kozackie, które wybuchło na Ukrainie w lipcu 1768 roku. Inspirowane było przez prawosławne duchowieństwo, które przekonywało ludność zamieszkującą Ukrainę, że uczestnicy konfederacji barskiej będą ją zmuszać do przejścia na katolicyzm. Na jego czele stanęli: Iwan Gonta i Maksym Żeleźniak. Powstańcy dopuścili się krwawych mordów na Polakach wyznania katolickiego mordując od 100 do 200 tysięcy ludzi. Powstanie spacyfikował Franciszek Ksawery Branicki z pomocą wojska rosyjskiego.