jezuici - słownik pojęć historycznych
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
inaczej Towarzystwo Jezusowe. Zakon załozuony przez św. Ignacy Loyola w XVI wieku. Do Polski sprowadził ich kardynał Stanisława Hozjusza w 1564 roku do Braniewa, gdzie otworzyli pierwsze w kraju seminarium duchowne. Dalszy rozwój placówek nastąpił szybko. Zakładali szkoły w centrach życia politycznego i kulturalnego. Ponad 60 kolegiów jezuickich, których koroną była Akademia Wileńska, stanowiło większość szkolnictwa wyższego i średniego w Polsce XVII i XVIII stulecia. Poza szkolnictwem i pracą naukową jezuici prowadzili misje ludowe - na kazania i nabożeństwa gromadzono osobno dzieci, młodzież i dorosłych: uczono katechizmu i pieśni religijnych. W 1773 roku papież Klemens XIV, pod naciskiem wrogich Towarzystwu dworów burbońskich, rozwiązał zakon. Zakon przywrócił Pius VII w roku 1814.