traktaty welawsko-bydgoskie - słownik pojęć historycznych
układy zawarte miedzy Rzeczpospolitą a lennymi wobec niej Prusami Książęcymi. Podpisane w 1657 roku przez elektora brandenburskiego Fryderyka Wilhelma. Władca Prus po najeździe Szwedów na Polskę w 1655 roku sprzymierzył się z nimi, jednak, widząc, że szala zwycięstwa przechyla się na polską stronę szukał z polakami porozumienia. Dzięki mediacji Habsburgów 9 września w Welawie Fryderyk zobowiązał się zerwać współpracę ze Szwedami w zamian za rozwiązanie stosunku lennego Prus Książęcych z Polską. Z kolei 6 listopada w Bydgoszczypodpisał korzystne dla siebie przymierze wieczyste z Polską. Otrzymał także w lenno ziemię bytowsko-lęborska. Traktaty welawsko-bydgoskie znosiły zwierzchnictwo Polski nad Prusami Książęcymi, co wkrótce doprowadziło do powstania Królestwa Prus i szybkiego rozwoju przyszłego zaborcy Polski.