Druga monarchia i rozbicie dzielnicowe

Panowanie Bolesława Śmiałego (1058-1079)

Syn Kazimierza Odnowiciela - Bolesław Śmiały, zwany także Szczodrym, zerwał z rozważną polityka prowadzoną przez ojca i wprowadził politykę zdecydowanie antyniemiecką. Interweniował między innymi przy osadzaniu tronów w Czechach, na Węgrzech (osadzenie na tronie Władysława Hermana) i Rusi, popierając stronnictwa niesprzyjające Niemcom. Dwukrotnie zwycięsko wkroczył do Kijowa, ponownie przyłączył do Polski Grody Czerwieńskie. Władca zaprzestał także płacenia Czechom trybutu ze Śląska (co Kazimierzowi Odnowic... więcej



Panowanie Władysława Hermana (1079-1102)

W przeciwieństwie do swego poprzednika Władysław Herman uznał formalne zwierzchnictwo Niemiec – przyjął więc orientację proniemiecką. Nie koronował się również na króla, by nie drażnić Cesarstwa, utracił Grody Czerwieńskie. W polityce zewnętrznej najbardziej palącymi problemami były walki z Pomorzanami, którzy trwali w pogaństwie. Urośli z czasem w siłę i zaczęli najeżdżać na polskie terytoria.

W kraju decydującą rolę zaczyna sprawować wojewoda – Sieciech (opowiadał się za ... więcej



Panowanie Bolesława Krzywoustego (1102-1138)

Pierwsze lata panowania Bolesława Krzywoustego przypadają na trwanie wojny domowej (1102-1106) ze Zbigniewem (nieślubne dziecko Władysława Hermana). Bolesław opowiadał się za silną władzą książęcą, zaś Zbigniew obiecywał możnym nowe uprawnienia. Ostatecznie zwycięża Bolesław, poparty przez większość możnych i rycerstwa, jednocząc dzielnice, które przypadały Zbigniewowi (Kujawy i Wielkopolskę).

Przegrany Zbigniew wygnany z kraju w 1107 roku usiłuje znaleźć poparcie w Niemczech. Doprowadza to w sierpniu 1109 roku... więcej



Testament Bolesława Krzywoustego

Testament Bolesława Krzywoustego wpływał na sytuację wewnętrzną i zewnętrzną Polski w ciągu kolejnych dziesięcioleci. Rozbicie dzielnicowe w ówczesnej Europie nie było czymś wyjątkowym, a to, że dotyczyło także państwa polskiego może świadczyć, że nasz kraj podlegał procesom zgodnym z historycznymi prawidłowościami. Kolejnymi etapami rozwoju państwa feudalnego były: państwo patrymonialne (państwo własnością króla), podział dzielnicowy (rozbicie feudalne) i monarchia stanowa.

Bolesław, sporząd... więcej



Seniorat w dziejach Polski średniowiecznej

Rządy Władysława II Wygnańca (1138-1146)

Na załamanie się senioratu Władysława II Wygnańca wpłynęła polityczna sytuacja wewnętrzna. Sytuacja po objęciu władzy przez Władysława nie sprzyjała mu. Między nim a młodszymi braćmi panowały nieprzyjazne stosunki, dlatego pragnął zwiększyć swoją władzę. Możni popierali jednak juniorów i zachowanie postanowień testamentu Krzywoustego. Kiedy Władysław kazał uwięzić i oślepić wojewodę Piotra Włostowica wszyscy się od niego odwrócili, a arcybiskup rzucił na niego klątwę. Otwarty konflik... więcej



Skutki rozbicia dzielnicowego

Głównymi skutkami rozbicia dzielnicowego były straty terytorialne. W 1181 roku Pomorze Zachodnie uznaje zwierzchnictwo cesarstwa – składa hołd Fryderykowi I Barbarossie (od 1122 roku Pomorze uznawało zwierzchnictwo polskie). Urzędnicy polscy na Pomorzu Gdańskim uniezależnili się od krakowskiego księcia i samodzielnie sprawowali władzę. W 1226 roku dochodzi do nadania ziemi chełmińskiej Krzyżakom. W połowie XIII wieku książę Bolesław Rogatko sprzedaje arcybiskupowi Magdeburga ziemię lubuską, przekazaną następnie (w 1249... więcej



Powstanie i rozwój państwa krzyżackiego w Prusach

Zakon Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie powstał w czasie krucjat (wypraw krzyżowych) do Ziemi Świętej. W 1190 roku reaktywowano zakon w Akkonie (Palestyna). Początek swój wziął ze szpitala założonego przez mieszczan z Bremy i Lubeki w celu opieki nad wojskami chrześcijańskimi. W 1198 roku zakon krzyżacki przyjął regułę rycerską templariuszy.

Pierwszą próbę stworzenia własnego państwa Krzyżacy podjęli w południowo-wschodnim Siedmiogrodzie w roku 1211, dokąd sprowadził ich kró... więcej



Osadnictwo na prawie niemieckim w średniowiecznej Polsce

Przyczyny rozwoju osadnictwa na prawie niemieckimi

od XI wieku następuje wzrost demograficzny w Zachodniej Europie;
na tereny polskie przybywa coraz więcej Niemców (osadników od XIII wieku);
istnienie tzw. pustek, czyli łanów niezagospodarowanych;
stworzenie korzystnych ekonomicznie warunków osadnictwa;
zgoda na osadnictwo księcia, władcy dzielnicy, właściciela dóbr (na ziemiach objętych immunitetem).

Przebieg lokacji, czyli założenia wsi lub miasta, na prawie niemieckim

Wśród rodzajó... więcej