Rola Kościoła katolickiego w czasach socjalizmu
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Po II wojnie światowej diametralnie zmieniła się rola Kościoła katolickiego w Polsce. Przede wszystkim skutkiem działań wojennych oraz wyznaczenia nowych granic była zmiana wyznaniowa polskiego społeczeństwa – ponad 90 % było wyznania rzymskokatolickiego. W 1945 roku nowe władze wypowiedziały Stolicy Apostolskiej konkordat, oceniając krytycznie postawę Watykanu wobec Polski podczas wojny, jednak do 1949 roku Kościół katolicki mógł działać swobodnie. Episkopat skupił się na zorganizowaniu instytucji kościelnych na Ziemiach Zachodnich i Północnych, apelując o masowe uczestnictwo w odbudowie kraju. Pomimo programowej laicyzacji życia (np. obowiązkowe śluby cywilne), hierarchia kościelna cieszyła się swobodą.

W 1948 roku zmarł prymas August Hlond, a jego miejsce zajął kardynał Stefan Wyszyński. W 1949 roku po ekskomunice nałożonej przez papieża na członków i sympatyków partii komunistycznych wydano dekret „o ochronie wolności sumienia i wyznania”. Zaostrzył się nurt stalinizacji i działania antykościelne. Państwo zaczęło przejmować kościelne szpitale i majątki na Ziemiach Zachodnich i Północnych, ograniczano charytatywną działalność księży oraz zakonników. Zorganizowały także ruch „księży-patriotów”, którzy popierali komunistyczne władze. Mieli oni funkcjonować obok oficjalnych struktur kościelnych.W 1950 roku doszło do porozumienia miedzy władzami a Episkopatem Polski. W zamian za rezygnację Kościoła z krytyki kolektywizacji i namawiania do oporu komuniści zgodzili się na nauczanie religii oraz prowadzenie duszpasterstwa. Powołano specjalny urząd do kontrolowania działalności kościoła – Urząd do Spraw Wyznań. Mimo ugody sytuacja duchownych nie była najlepsza. Łamano postanowienia, często aresztując księży i osadzając ich na podstawie fałszywych zarzutów. Religie wypierano ze szkół, szpitali i z wojska. Nie oszczędzono także biskupów. W 1953 roku ogłoszono dekret o „obsadzaniu duchownych stanowisk kościelnych” oraz zawieszono „Tygodnik Powszechny”. Aresztowano także i internowano prymasa Stefana Wyszyńskiego, który sprzeciwiał się polityce władz. Zwolniono go dopiero w 1956 roku.

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 -  - 4 - 


  Dowiedz się więcej
1  Społeczeństwo polskie w XVI wieku
2  Powstania kozackie na Ukrainie
3  Polityka dynastyczna i konflikty w okresie jagiellońskim



Komentarze
artykuł / utwór: Rola Kościoła katolickiego w czasach socjalizmu




    Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)


    Imię:
    E-mail:
    Tytuł:
    Komentarz: