Tworzenie się nowej władzy na ziemiach polskich. Manifest i działalność PKWN
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Najwyższym organem władzy państwowej, a także reprezentacją polityczną narodu była w „Polsce Lubelskiej” Krajowa Rada Narodowa, która zgodnie z konstytucją marcową nie mogła przekroczyć 444 członków (liczbę tę osiągnięto z końcem 1945 roku). Na czele KRN stał przewodniczący, a następnie prezydent – łączący funkcję marszałka sejmu i prezydenta RP (wydawanie dekretów z mocą ustawy, zwierzchnictwo sił zbrojnych, reprezentacja państwa na zewnątrz). Rolę rządu sprawował PKWN, który opierał się na odrodzonych partiach politycznych, lewicy Polski Podziemnej, ZPP i Wojsku Polskim.

Dzięki poparciu Stalina w tzw. Polsce Lubelskiej zbudowano podstawowe mechanizmy polityczne oraz prawne, które dawały komunistom przewagę. W kształtowaniu się nowej Polski dużą rolę odegrało utworzone uchwałą PKWN 21 lipca 1944 roku Wojsko Polskie (połączenia Armii Polskiej w ZSRR z Armią Ludową). Wydano akty prawne służące terroryzowaniu społeczeństwa, powołano resort bezpieczeństwa publicznego, składającego się z policji politycznej (UB) i porządkowej (MO) oraz jednostek wojskowych i więziennych. Zaczęto też budować namiastkę społeczeństwa obywatelskiego – we wrześniu zaczęły działać nowe PPS, SL, SD, Związek Młodzieży Wiejskiej RP „Wici”, Organizacja Młodzieży Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego, wznawiano działalność stowarzyszeń i związków zawodowych, tworząc namiastkę normalizacji. Za wszystkimi działaniami „Polski Lubelskiej” stały jednak radzieckie służby bezpieczeństwa. Rozbrajano oddziały AK, NKWD urządzała obławy i akcje pacyfikacyjne w stosunku do oddziałów konspiracyjnych, co pogłębiało stan nieufności. Na szeroką skalę rozpętano propagandę skierowaną przeciw Armii Krajowej i rządowi emigracyjnemu. „Zwrot październikowy” związany był z obawą przed porozumieniem Stanisława Mikołajczyka (popieranego przez zachodnich aliantów) z Moskwą.

W sierpniu 1944 roku rozpoczęła się emisja nowych złotych (zastąpienie złotych okupacyjnych, marek niemieckich i rosyjskich rubli) w celu stabilizacji rynku i cen. Uruchamiano wiele zakładów przemysłowych dzięki poświęceniu ludności. Przejęcie przez państwo największych zakładów umożliwiło w przyszłości budowę nowego systemu gospodarczego. 6 września 1944 roku wszedł w życie dekret PKWN o reformie rolnej. Na jej podstawie do końca 1944 roku nadziały otrzymało ponad 100 tysięcy rodzin (większość nadziałów była niewielka), a 1/3 odebranych dużym właścicielom ziem upaństwowiono (nacjonalizacja). Zlikwidowano nie tylko wielką własność w rolnictwie, ale także warstwę ziemiańską.

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 -  - 4 - 


  Dowiedz się więcej
1  Organizacje opozycyjne w Królestwie Polskim
2  Panowanie Bolesława Śmiałego (1058-1079)
3  Skutki rozbicia dzielnicowego



Komentarze
artykuł / utwór: Tworzenie się nowej władzy na ziemiach polskich. Manifest i działalność PKWN




    Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)


    Imię:
    E-mail:
    Tytuł:
    Komentarz: