Rozwój partii politycznych w II Rzeczpospolitej
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Ugrupowania nacjonalistyczne

W 1919 roku utworzono Związek Ludowo-Narodowy (ZL-N). Początkowo skupiał wiele stronnictw narodowych. W kolejnych miesiącach odbyła się krystalizacja partii i programu pod wodzą Narodowej Demokracji (endecji). Ugrupowanie składało się z przedstawicieli inteligencji i klasy średniej, częściowo popierało je drobnomieszczaństwo i chłopstwo, duchowieństwo oraz ziemiaństwo. Głównym hasłem endecji był nacjonalizm nawołujący do umacniania sił narodu polskiego. Członkowie opowiadali się za solidaryzmem społecznym – zgody wszelkich grup społecznych w imię narodowego interesu. Jako nacjonaliści – endecy – sprzeciwiali się przyznawania praw mniejszościom narodowym, opowiadali się za ich asymilacją i polonizacją szczególnie wielonarodowych Kresów Wschodnich. Cechował ich antysemityzm (w Żydach widzieli wrogów Polski, domagali się ich wywłaszczenia i usunięcia z kraju), a także niechęć głównie do Niemców i Ukraińców. Zwolennicy Romana Dmowskiego opowiadali się za systemem parlamentarnym i silnym rządem kosztem ograniczenia uprawnień sejmu. Przeciwstawiali się ingerencji państwa w sprawy gospodarcze popierając idee liberalne. Elementem ideologii endeków było wykształcenie nowych pokoleń młodzieży w duchu narodowym. Służyło temu zakładanie takich grup jak Młodzież Wszechpolska (1922).

W 1928 roku endecy zmienili swą nazwę na Stronnictwo Narodowe. Głównymi przedstawicielami partii byli Roman Dmowski, Stanisław Głąbiński, a także Władysław i Stanisław Grabscy. W czasach kryzysu gospodarczego stronnictwo prawicowe podzieliło się na dwa stronnictwa - „młodych” i „starych”. „Starzy” pragnęli ograniczenia władzy parlamentarnej na rzecz władzy wykonawczej, zaś zgromadzeni wokół Dmowskiego „młodzi” (Obóz Wielkiej Polski) opowiadali się za rządami totalitarnymi. To oni głosili coraz silniej hasła antysemickie, szowinistyczne i antydemokratyczne. Obóz Wielkiej Polski szybko zyskiwał zwolenników (początek lat 30. ok. 25 tysięcy). W celu przekonania do swych poglądów stosował metody bliskie ugrupowaniom faszystowskim i nazistowskim. Bojówki OWP prowokowały otwarte starcia. OWP został rozwiązany w 1933 roku przez władze z powodu zagrożenia jakie stanowił dla bezpieczeństwa publicznego.

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 -  - 4 -  - 5 - 


  Dowiedz się więcej
1  Zabór pruski, Rzeczpospolita Krakowska i Galicja (1815-1846)
2  Zabór rosyjski po upadku powstania styczniowego
3  Funkcjonowanie Królestwa Polskiego (1815-1830)



Komentarze
artykuł / utwór: Rozwój partii politycznych w II Rzeczpospolitej




    Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)


    Imię:
    E-mail:
    Tytuł:
    Komentarz: