O kształt granic II Rzeczypospolitej
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Koncepcje polskich granic

Podczas tworzenia się polskiej państwowości istotną kwestią były granice przyszłego państwa. W kraju istniały dwa programy dotyczące przyszłych granic – inkorporacyjny i federacyjny. Narodowa Demokracja głosiła program inkorporacyjny i postulowała wyznaczenie terytorium na zasadach narodowych – tereny gdzie Polacy stanowili co najmniej 60% ludności, powinny znaleźć się w granicach Rzeczpospolitej. W skład terytorium miały wejść ziemie zaboru pruskiego (Wielkopolska, Pomorze Gdańskie, Warmia), Górny Śląsk, Opolszczyzna, cały zabór austriacki ze Śląskiem Cieszyńskim oraz Królestwo Polskie, Wileńszczyzna i zachodnie ziemie Białorusi i Ukrainy. Z kolei obóz Piłsudskiego opowiadał się za programem federacyjnym, odwołując się do unii Polski z byłym Wielkim Księstwem Litewskim w granicach z 1569 roku (z Białorusią i Litwą etniczną). Unia miała stać się konfederacją, a Litwa i Białoruś miały pełnić rolę pasa buforowego przed Rosją Radziecką. Ukraina miała stać się samodzielnym państwem, co miało osłabić żywioł rosyjski.

Po podporządkowaniu się w grudniu 1918 roku krakowskiej Polskiej Komisji Likwidacyjnej rząd Jędrzeja Moraczewskiego kontrolował tereny Królestwa Polskiego bez Suwalszczyzny, a także Galicję na Zachód od Przemyśla z Lwowem i Śląskiem Cieszyńskim. 16 stycznia 1919 roku Piłsudski zdecydował się na powołanie rządu pod przewodnictwem Ignacego Paderewskiego, który cieszył się szacunkiem wśród wszystkich środowisk. Wkrótce został on uznany przez Komitet Narodowy Polski w Paryżu, a stacjonująca tam armia polska wiosną 1919 roku rozpoczęła ewakuację do Polski.Granice wschodnie

Na granicach wschodnich ziem polskich zderzyły się interesy trzech stron – Polski, która dążyła do unii z dawnym Wielkim Księstwem Litewskim, bolszewików, którzy dążyli do rozprzestrzenienia komunistycznych idei oraz prowincji imperium rosyjskiego dążących do niepodległości. Rozwiązanie mogła przynieść jedynie konfrontacja militarna. W Galicji Wschodniej toczyły się walki z Ukraińcami, którzy w listopadzie 1918 roku utworzyli Zachodnią Republikę Ludową. Na pozostałych terenach jeszcze w listopadzie 1917 roku proklamowano Ukraińską Republikę Ludową. W styczniu 1919 roku dwie republiki postanowiły o stworzeniu federacji. W odpowiedzi na to polskie wojska podjęły ofensywę w połowie mają i do połowy lipca wyparli zachodnioukraińskie wojska aż po rzekę Zbrucz.

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 -  - 4 -  - 5 -  - 6 - 


  Dowiedz się więcej
1  Powstanie kościuszkowskie i trzeci rozbiór Polski
2  Panowanie Władysława Hermana (1079-1102)
3  Konstytucje polskie w okresie międzywojennym



Komentarze
artykuł / utwór: O kształt granic II Rzeczypospolitej




    Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)


    Imię:
    E-mail:
    Tytuł:
    Komentarz: