Powstanie kościuszkowskie i trzeci rozbiór Polski
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Na wieść o tym 24 marca 1794 roku Tadeusz Kościuszko ogłosił na Rynku w Krakowie Akt powstania. Akt zakładał, że Kościuszko stawał się Najwyższym Naczelnikiem Sił Zbrojnych Narodowych i posiadał dyktatorską władzę (miało to zapobiec niekontrolowanym wybuchom społecznym). Naczelnik powołał także Komisję Porządkową jako władzę wykonawczą województwa krakowskiego. Jako cel powstania uznano „uwolnienie Polski od obcego żołnierza, przywrócenie i zabezpieczenie całości jej granic”, zaś jego hasłem była: „Wolność, Całość i Niepodległość". Akt zakładał również rekrutację chłopów do wojska (ok. 2 tysięcy - rekrut „dymowy”). Wraz z wojskiem Madalińskiego Kościuszko stał na czele czterotysięcznego wojska, występując przeciw dwóm największym armiom w Europie. Podjął próbę przebicia się do Warszawy.

4 kwietnia Kościuszko odniósł dzięki działaniu z zaskoczenia sukces pod Racławicami, pokonując rosyjski korpus generała Aleksandra Tormasowa. Bitwa ta miała znaczenie szczególnie ideologiczne, zwłaszcza, ze wyróżnili się w niej kosynierzy (oddziały chłopskie uzbrojone w kosy). Atak chłopów na armaty zakończył bitwę zmuszając wroga do odwrotu (chłop Bartos w nagrodę za odwagę na polu bitwy został mianowany oficerem i otrzymał nazwisko Głowacki). Dodatkowo na przełomie marca i kwietnia do oddziałów Kościuszki przyłączyły się wojska z Lubelszczyzny i Wołynia.Kolejnym ważnym wydarzeniem był wybuch powstania w Warszawie 17 kwietnia 1794 roku, na czele którego stanął bogaty mieszczanin - Jan Kiliński. W dwudniowych walkach mieszczanie pokonali silny garnizon rosyjski, zmusili do ucieczki Igelstrma, a władzę w stolicy przejęła Rada Zastępcza Tymczasowa Księstwa Mazowieckiego. Król stał się zakładnikiem powstańców. 24 kwietnia najbardziej radykalni powstańcy założyli klub jakobinów, zwolenników haseł rewolucji francuskiej, nawołujących do oparcia powstania na całym narodzie. Po drugiej stronie stanęli umiarkowani powstańcy, którzy w porozumieniu z królem poparli na stanowisku prezydenta Warszawy Ignacego Wyssogotę-Zakrzewskiego.

Powstanie wybuchło również na Lubelszczyźnie i na Litwie, gdzie nocą z 22 na 23 kwietnia spiskowcy pod wodzą pułkownika Jakuba Jasińskiego rozbroili rosyjski garnizon w Wilnie, powołali Radę Najwyższą Księstwa Litewskiego z Jasińskim jako Naczelnikiem Siły Zbrojnej na Litwie. W związku z radykalizmem powstańców, zabiegając o jedność władz pod koniec maja zlikwidował Radę litewską.

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 -  - 4 -  - 5 -  - 6 -  - 7 - 


  Dowiedz się więcej
1  Podwójna elekcja 1733 roku i wojna sukcesyjna polska
2  Polski październik 1956
3  Sprawa polska podczas pierwszej wojny światowej



Komentarze
artykuł / utwór: Powstanie kościuszkowskie i trzeci rozbiór Polski




    Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)


    Imię:
    E-mail:
    Tytuł:
    Komentarz: