Konfederacja targowicka i drugi rozbiór Polski
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Konfederacja targowicka i wybuch wojny w obronie Konstytucji III Maja

Mimo iż oficjalnie uchwalenie ustawy zasadniczej było przyjmowane w Europie entuzjastycznie, to sąsiedzi Polski widzieli w niej duże zagrożenie (głównie Prusy). Katarzyna II pragnęła cofnięcia reform i powrotu do stanu z 1788 roku. Przyjęła więc propozycję zawiązania antysejmowej konfederacji złożonej jej w Jassach przez przeciwników reform - Szczęsnego Potockiego, Ksawerego Branickiego i Seweryna Rzewuskiego. Nie podejmowała jednak konkretnych działań do czasu podpisania z Turcją pokoju na początku 1792 roku. Austria przychylnie patrzyła na reformy Rzeczypospolitej, jednak rewolucja we Francji zbliżała Leopolda II do Prus. W kwietniu 1792 roku Francja wypowiedziała cesarstwu Habsburgów wojnę, zaś Katarzyna II postanowiła zainterweniować w Polsce.

Bezpośrednią przyczyną wybuchu wojny Rzeczpospolitej z Rosją w obronie Konstytucji 3 Maja była dążenie magnatów do zniesienia reform i powrotu do dawnego ustroju pod gwarancją Rosji. Wiosną 1792 roku cesarzowa Rosji zdecydowała, by ustrój Rzeczpospolitej cofnąć do tego sprzed pierwszego rozbioru w Petersburgu zawiązała się w kwietniu konfederacja, której akt został podpisany – 27 kwietnia 1792 roku w Targowicy (datowany na 14 maja) przez trzynastu polskich emigrantów, którzy zwrócili się o pomoc do Rosji. W akcie zarzucano panującym w kraju despotyzm, obalenie praw kardynalnych drogą spisku, a także czerpanie wzorów z rewolucji francuskiej.
Akt założenia konfederacji targowickiej
My senatorowie, ministrowie Rzczpltej, urzędnicy kor., tudzież urzędnicy, dygnitarze i rycerstwo kor., widząc, że już dla nas nie masz Rzczpltej, iż sejm dzisiejszy, na niedziel tylko sześć zwołany, przywłaszczywszy sobie władzę prawodawczą na zawsze, a już przeszło przez lat półczwarta ciągle ją ze wzgardą praw uzurpując, połamał prawa kardynale, zmiótł wszystkie wolności szlacheckiego, a na dniu 3 maja r. 1791 w rewolucję i spisek przemieniwszy się, nową formę rządu, za pomocą mieszczan, ułanów, żołnierzy, narzuconą sukcesję tronu postanowił, królowi od przysięgi, na pacta conventa wykonanej, uwolnić się dozwolił, władzę królów rozszerzył, rzeczpospolitą w monarchię zamienił, szlachtę bez posesji od równości i wolności odepchnął, wolę narodu, w instrukcjach wojewódzkich daną, za nic poczytał, karę, nieprzyjaciołom (...), w wojnę szkodliwą przeciwko Rosji, sąsiadki naszej najlepszej, najdawniejszej z przyjaciół i sprzymierzeńców naszych, wplątać nas usiłował.


strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 -  - 4 - 


  Dowiedz się więcej
1  Polityka wewnętrzna Zygmunta I Starego (1506-1548)
2  Panowanie Władysława Hermana (1079-1102)
3  Testament Bolesława Krzywoustego



Komentarze
artykuł / utwór: Konfederacja targowicka i drugi rozbiór Polski




    Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)


    Imię:
    E-mail:
    Tytuł:
    Komentarz: