Zasady Konstytucji 3 Maja
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Wyraźnie rozdzielono zadania i kompetencję władzy ustawodawczej, którą w pełni sprawował sejm i władzy wykonawczej (tzw. Straż Praw) oraz władzy sądowniczej, którą miały sprawować sądy - sąd sejmowy, sądy ziemskie, Trybunał Koronny i sądy miejskie (zasada trójpodziału władz). Król miał pełnić rolę głowy państwa, a jednocześnie szefa rządu. Jego akty wymagały kontrasygnaty (równoczesnego podpisu) jednego z ministrów. W skład Straży Praw wchodził król jako przewodniczący, prymas i pięciu ministrów - Policji, Pieczęci, Interesów Zagranicznych, Wojny i Skarbu. Organ ten zajmował się administracją, polityką zagraniczną, sprawami wewnętrznymi i finansami. Po raz pierwszy na świecie wprowadzono zasadę odpowiedzialności ministrów przed sejmem i królem (odpowiadali za kierunek polityki). Za naruszenie prawa ministrowie odpowiadali przed sądem sejmowym. Straż Praw sprawowała władzę przez komisje, na czele których stali ministrowie, którzy mogli być odwołani większością 2/3 głosów przez sejm. Wielkie komisje obejmowały cztery resorty - Policji, Wojska, Skarbu oraz Edukacji Narodowej. Komisje sprawowały również władzę sądowniczą w sprawach podlegających ich kompetencji.

Władza ustawodawcza – sejm – nadal składał się z dwóch izb – senatu i izby poselskiej, jednak rolę pierwszej z nich znacznie ograniczono (w związku z ograniczeniem wpływu magnatów na sprawy państwa), odebrano jej inicjatywę ustawodawczą. W senacie miało zasiadać 132 wojewodów, kasztelanów, biskupi diecezjalni i ministrowie. Miał on prawo weta zawieszającego. W izbie poselskiej miało zasiadać 204 posłów wybieranych przez sejmiki ziemskie. Prawo wyboru miała wyłącznie szlachta – posesjonaci. Rola polityczna szlachty - gołoty, która często wykorzystywana była przez oligarchów do prywatnych, została przez to ograniczona. Obok posłów w skład izby niższej wchodziło 24 plenipotentów, czyli przedstawicieli miast, którzy jednak mieli prawo głosu w sprawach dotyczących miast i mieszczan. Izba poselska miała się zbierać co 2 lata, a więc był organem kadencyjnym, sejm miał być "zawsze gotowy" - w każdej chwili mógł zostać zwołany na sesję nadzwyczajną. Co 25 lat miał być zwoływany sejm konstytucyjny i tylko on miał prawo zmieniać prawa fundamentalne.

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 - 


  Dowiedz się więcej
1  Ziemie polskie w ZSRR (1939-1941)
2  Przyczyny dążeń do centralizacji państwa polskiego w okresie rozbicia dzielnicowego
3  Reformy oświeceniowe za czasów stanisławowskich (do 1788 roku)



Komentarze
artykuł / utwór: Zasady Konstytucji 3 Maja




    Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)


    Imię:
    E-mail:
    Tytuł:
    Komentarz: