Pierwszy rozbiór Polski

Rejtan. Upadek Polski
Rejtan. Upadek Polski
Jan Matejko

Przyczyny pierwszego rozbioru Polski

Wystąpienia konfederacji barskiej oraz wojna turecko-rosyjska doprowadziły do umiędzynarodowienia sprawy polskiej. Pierwsza w konflikt zaangażowała się deklarująca neutralność Austria, oddzielając kordonem w lutym 1769 roku starostwa spiskie (enklawa polska na terenie Austrii), a w roku kolejnym starostwa na Podkarpaciu, tym samym czyniąc precedens rozbiorowy.




- klp.pl bez reklam, 30 dni tylko 1,23 zł. Zamów teraz!

Zarówno Austria, jak i Francja, śledząc zwycięstwa Rosji w wojnie z Wielką Portą, obawiały się zachwiania równowagi sił w Europie. Najbardziej zagrożona Austria mogła wypowiedzieć Rosji wojnę lub żądać rekompensaty, anektując prowincje śląskie lub Bawarię. Spotkanie cesarza Józefa II z królem pruskim w śląskiej Nysie i w Nowym Mieście na Morawach miało na celu zbliżenie polityczne obu państw, a zarazem stanowiło dla caratu zagrożenie utraty monopolu na decydowanie o sprawach Europy Środkowej. Wydarzenia te, a także coraz większe zaangażowanie Francji w działania antyrosyjskie w Polsce zmusiły carycę Katarzynę II do akceptacji pruskiego planu rozbiorów Rzeczypospolitej, stanowiącego kompromis dla wszystkich zainteresowanych stron. W zamian za nabytki Rosji w Turcji Austria i Prusy miały uzyskać rekompensatę w postaci aneksji części ziem polskich (Rosja dodatkowo za poniesione koszty wojenne miała uzyskać odszkodowanie w postaci wschodnich ziem Rzeczpospolitej).

W lutym 1772 roku zawarto układ rosyjsko-pruski ustalał przyszłe nabytki zaborców na zasadach równorzędnych (Katarzyna II niechętna wzmacnianiu Austrii i Prus wysunęła stosunkowo niewielkie żądania terytorialne, licząc na zachowanie zwierzchnictwa nad pozostałymi ziemiami polskimi). Fryderyk II, jak i cesarz Józef II starli się działać metodą faktów dokonanych, dążąc do zyskania jak największych terytoriów kosztem Rzeczpospolitej.

Założenia traktatu rozbiorowego

Trójstronny traktat rozbiorowy podpisany został 5 sierpnia 1772 roku w Petersburgu. Jako główną przyczynę podano „całkowity rozkład państwa” oraz „duch fakcyjny utrzymujący w Polsce anarchię” (miano na myśli konfederację barską i istnienie stronnictw, które nie potrafią się porozumieć). W wyniku rozbiorów Rzeczpospolita utraciła niemal 1/3 swego terytorium zamieszkiwaną przez 1/3 ludności, w tym najbardziej rozwinięte obszary Małopolski i Prus Królewskich, zamieszkałe przez ludność etnicznie polską.

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 -  - 4 -  - 5 - 



Drukuj  Wersja do druku     Wyślij  Wyślij znajomemu   Wyślij Popraw/rozbuduj artykuł



Komentarze
artykuł / utwór: Pierwszy rozbiór Polski




    Dodaj komentarz


    Imię:
    E-mail:
    Tytuł:
    Komentarz: