Panowanie Stanisława Augusta Poniatowskiego (1764-1795) do 1788 roku
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Prawa kardynalne z 1768 roku
1. Moc prawodawstwa dla Rzplitej w trzech stanach, to jest: królewskim, senatorskim i rycerskim dotąd trwająca niewzruszoną na zawsze zostawać powinna i tej mocy jeden stan bez drugich dwóch ani dwa bez trzeciego przywłaszczać sobie, ani zażywać nie będą mogły (…).
5. Lubo obieranie królów polskich wolnymi głosami zgromadzonej Rzplitej dotąd bywało (…) jak najuroczyściej ostrzegamy i warujemy, (…) żeby pod żadnym pretekstem i w żadnym czasie sukcesyja do tronu polskiego ustanawiana i dopuszczana być nie mogła.
17. Liberum veto na sejmach wolnych in materiis status w zupełnej mocy zachowane być zawsze powinno (…).
19. Całość dominii et proprietatis stanu szlacheckiego nad dobrami ziemskimi, dziedzicznymi i ich poddanymi według praw statusowych nigdy odejmowana ani zmniejszana być nie ma. (…) Wszystkie te prawa kardynalne w żadnym czasie pod żadnym pretekstem przez kogokolwiek (…) nie będą mogły być odmieniane i wzruszane (…)


Konfederacja barska

W związku z klęską konfederacji radomskiej i jej postulatów na sejmie delegacyjnym, a także utratą suwerenności na rzecz Rosji oraz grabieżami rosyjskich wojsk niezadowolona szlachta w lutym 1768 roku w miejscowości Bar (przy granicy z Turcją) pod wodzą Józefa Pułaskiego i braci Michała i Adama Krasińskich odnowiła akt konfederacji w obronie „wiary i wolności”. Początkowy ruch religijny przekształcił się w zbrojne wystąpienie przeciwko Rosji i królowi (nazywany pierwszą insurekcją narodową). Konfederacja skupiła wszystkie stany – szlachtę, mieszczaństwo i chłopów – z czasem część wojsk koronnych w związku z planowaną reformą kawalerii narodowej, zaczęły przechodzić na stronę barzan. Głównymi postulatami było przywrócenie dawnych praw ustrojowych oraz detronizacja Poniatowskiego, którego miejsce miał zająć Wettin. Z Ukrainy ruch rozszerzył się na cały kraj. Buntownicy narodowej sprawy liczyli na pomoc państw zainteresowanych osłabieniem Rosji (Turcja, Francja, Austria) i rzeczywiście Wielka Porta zaatakowała państwo Katarzyny II w październiku 1768 roku. Zanim jednak do tego doszło wojska rosyjskie rozbiły główne siły konfederatów na Ukrainie. Buntownicy zaczęli prowadzić wojnę partyzancką, destabilizując sytuację w kraju.

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 -  - 4 -  - 5 -  - 6 - 


  Dowiedz się więcej
1  Reformy sejmu konwokacyjnego - 1764 rok i elekcja Stanisława Augusta Poniatowskiego
2  Polityka wewnętrzna Stefana Batorego (1576-1586)
3  Rządy Andegawenów w Polsce



Komentarze
artykuł / utwór: Panowanie Stanisława Augusta Poniatowskiego (1764-1795) do 1788 roku




    Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)


    Imię:
    E-mail:
    Tytuł:
    Komentarz: