Skutki wojen w XVII-wiecznej Rzeczpospolitej
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Terytorialne skutki wojen

Maksymalny obszar terytorialny Rzeczpospolita Obojga Narodów miała po podpisaniu pokoju z Rosją w Polanowie w 1634 roku i wynosił on ok. 990 tysięcy km². W kolejnych wojnach Polska traciła na rzecz sąsiadów kolejne obszary. W wojnie ze Szwecją na podstawie traktatu oliwskiego z 3 maja 1660 roku utraciła Inflanty na północ od Dźwiny. W wyniku traktatu Grzymułtowskiego z 1668 roku Polska utraciła na rzecz Rosji ziemię smoleńską oraz siewiersko-czernichowską, zadnieprzańską Ukrainę, Zaporoże i Kijów. Wojny z Turcją nie przyniosły strat terytorialnych – granica nadal opierała się o rzekę Dniestr. W wyniku konfliktów pod koniec XVII wieku obszar Rzeczpospolitej wynosił 732 tys. km².

Demograficzne skutki wojen

Największe straty ekonomiczne przyniosła wojna ze Szwecją, ponieważ walki trwały na rdzennych polskich ziemiach. Ponadto Szwedzi prowadzili brutalna politykę okupacyjną. Z kolei powstania kozackie przyczyniły się do zniszczenia rolniczych obszarów. W wyniku konfliktów liczba ludności Rzeczpospolitej zmniejszyła się o jedną czwartą, co spowodowało, że znaczne obszary państwa stanowiły pustki (przeszło połowa gospodarstw leżała odłogiem). Ludność, która bezpośrednio nie utraciła życia podczas działań zbrojnych, umierała masowo wskutek głodu i szerzących się epidemii. Dodatkowo z kraju uciekało wielu mieszkańców, przenosząc się w bezpieczniejsze rejony Europy (Prusy Książęce, Śląsk, tereny okupowane przez Rosjan). Z powyżej 10 milionów ludności zamieszkujących Rzeczpospolitą około 1648 roku w dwadzieścia lat później zostało około 6 milionów. Liczba chłopów zmniejszyła się mniej więcej o jedną trzecią (najgorsza sytuacja panowała w Wielkopolsce i Prusach Królewskich), podobna sytuacja panowała w miastach (niektóre zostały doszczętnie spalone). Postępował także proces agraryzacji miast (wzrost funkcji rolniczej kosztem usługowej). Regres demograficzny przyczynił się do upadku rolnictwa.

Gospodarcze skutki wojen

Działania wojenne wpłynęły znacząco na stan polskiej gospodarki. Głównymi czynnikami osłabiającymi były liczne rekwizycje i rabunki zarówno własnych, jak i obcych wojsk. Niszczone były zbiory i zasiewy, palone domostwa, zaś ludność brana była często w jasyr. Ludność dziesiątkowały głód i zarazy.

strona:   - 1 -  - 2 - 


  Dowiedz się więcej
1  Ustalenia pokojowe w sprawie polskiej
2  Reformacja w Polsce w XVI wieku i unia brzeska
3  Przemiany gospodarcze Polski 1945-1955



Komentarze
artykuł / utwór: Skutki wojen w XVII-wiecznej Rzeczpospolitej




    Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)


    Imię:
    E-mail:
    Tytuł:
    Komentarz: