Powstania kozackie na Ukrainie
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
W latach 1652-1658 trwa trzeci etap powstania. W 1652 roku hetman Chmielnicki podjął samodzielną wyprawę na Mołdawię (wbrew polskim interesom). Wojska próbującego mu przeszkodzić hetmana Kalinowskiego zostały doszczętnie rozbite 2 czerwca pod Batohem i wymordowane z niezwykłym okrucieństwem. W 1653 roku wojska kozackie doprowadzają do otoczenia armii Jana Kazimierza pod Żwańcem i tylko dzięki Tatarom dochodzi do zawarcia ugody na zasadach podpisanych w Zborowie.

Do konfliktu włącza się Rosja, która na jesieni 1653 roku podejmuje uchwałę o przyłączeniu Ukrainy do swego państwa, zaakceptowaną przez radę kozacką w Perejasławiu rok później (ugoda perejasławska). Armia rosyjska w 1654 roku uderza na Rzeczpospolitą w dwóch kierunkach – na terenie Ukrainy i na północy, zajmując ziemię smoleńską i Wilno. Mimo sukcesu wojsk polskich pod Ochwatowem i przymierzu z Tatarami w 1655 roku ofensywa rosyjsko-kozacka dociera do Puław. Klęska Chmielnickiego pod Jezierną powoduje uznanie przez hetmana polskiego zwierzchnictwa. Wobec ataku szwedzkiego na Polskę Rosja godzi się na zawieszenie broni i wspólne akcje przeciw Szwedom (jesień 1556 roku). Podział ziem ukraińskich w wyniku wojen polsko-rosyjskich

Miejsce Bohdana Chmielnickiego zajmuje w 1657 roku sprzyjający Polsce Jan Wyhowski (dąży do zrównania Kozaków ze szlachtą). Na mocy ugody podpisanej w Hadziaczu z województw czernichowskiego, bracławskiego i kijowskiego wydzielono odrębną całość administracyjną – Księstwo Ruskie, które miało posiadać własnych urzędników, hierarchię kościelną i organizacyjną, na której czele stanąć miał hetman ruski. Starszyzna kozacka w prawach została zrównana ze szlachta polską. Rzeczpospolita miała składać się z trzech organizmów państwowych.

Przeciw Wyhowskiemu i Polsce wybuchło powstanie ludowe, które wykorzystała Rosja, włączając się w 1659 roku do walki o wpływy na Ukrainie. W 1660 roku Stefan Czarniecki odniósł zwycięstwo nad Rosjanami pod Połonką, odzyskując w kolejnym roku całą Litwę właściwą z Wilnem. Z kolei na południu wojska dowodzone przez Stanisława Potockiego i Jerzego Lubomirskiego obległy armie rosyjską pod Cudnowem (1660), zaś wojska kozackie dowodzone przez Jerzego Chmielnickiego zostały rozbite przez Lubomirskiego pod Słobodyszczami i zmuszone do uznania zwierzchnictwa króla polskiego. Na mocy rozejmu w Andruszowie z 1667 roku (potwierdzonego w 1686 w pokojem Grzymułtowskiego) Rosja zatrzymywała ziemię smoleńską, siewierską i czernichowską, a także uzyskała znaczną część Ukrainy – Zadnieprze, południowe kresy oraz Kijów z przyległym okręgiem. Rozejm przekreślał plany stworzenia trzeciego – ukraińskiego – trzonu Rzeczpospolitej.

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 - 


  Dowiedz się więcej
1  Zabór rosyjski po upadku powstania styczniowego
2  Hołd Pruski
3  Polityka wewnętrzna Stefana Batorego (1576-1586)



Komentarze
artykuł / utwór: Powstania kozackie na Ukrainie




    Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)


    Imię:
    E-mail:
    Tytuł:
    Komentarz: