Wojny polsko-tureckie
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Za panowania Zygmunta III Wazy spornym obszarem były Ukraina i księstwa naddunajskie (Mołdawia, Wołoszczyzna) – tereny ważne pod względem gospodarczym. Turcja nie protestowała przeciw poszerzaniu wpływów Rzeczpospolitej w hospodarstwach naddunajskich. W 1592 roku hetman Zamoyski uzyskał wolną rękę w polityce prowadzonej na południowo-wschodnich kresach Polski. W 1595 roku na tronie mołdawskim osadził przychylnego Polsce hospodara Jeremiego Mohyłę, przeciwstawiał się zjednoczeniu naddunajskich państewek (przez hospodara Michała Walecznego), a w 1600 roku na Wołoszczyźnie osadził lennika Polski Szymona Mohyłę. Po śmierci Zamoyskiego starania o wpływy nad Dunajem rozpoczęli stronnicy królewscy (postawa prohabsburska) – Potoccy, Wiśniowieccy, Samuel Korecki - co spowodowało opór Wysokiej Porty.

W 1619 roku Zygmunt III realizując warunki przymierza zawartego z cesarzem Maciejem I w 1613 roku wysłał mu na pomoc oddziały lekkiej kawalerii (lisowczycy – oddziały lekkiej kawalerii stworzone przez Aleksandra Lisowczyka w okresie interwencji w Rosji). Wojska te pobiły pod Humiennem lennika tureckiego, księcia Siedmiogrodu, Gabora Bethlena, który oblegał Wiedeń wraz z powstańcami czeskimi i węgierskimi (pierwsza odsiecz wiedeńska), co było przyczyną zaognienia stosunków z Portą Otomańską (Turcją). Przyczyną wojny z Turcją trwającej w latach 1620-1621 były:
  • wyprawy Kozaków na ziemie tureckie, a Tatarów na ziemie Rzeczpospolitej

  • ingerencja Polski w sprawy Mołdawii, będącej lennem Turcji,

  • dywersja lisowczyków na Siedmiogród,

  • spalenie Warny przez Kozaków

  • Turcja utrzymywała dobre stosunki z Francją i Szwecją, zaś Polska z Habsburgami


W 1620 roku hetman wielki koronny Stanisław Żółkiewski wyrusza do Mołdawii, popierając przyjaznego Polsce Hospodara. Wojska te ponoszą klęskę pod Cecorą, wskutek niekarności odziały uciekają w stronę polskiej granicy w rozsypce – ginie Żółkiewski. Rok później dochodzi do oblężenia Chocimia przez wojska tatarsko-tureckie (głównym powodem uniemożliwienie interwencji polskiej w wojnie trzydziestoletniej po stronie Habsburgów). Po stronie polskiej talentem wykazały się wojska kozackie dowodzone przez Piotra Konaszewicza Sahajdacznego (ponad połowa wojsk Rzeczpospolitej pod Chocimiem to Kozacy). Pokój zawarty w 1621 roku pod murami Chocimia pozostawiał Dniestr za granicą. Ustalono, że Polska ma powstrzymać od ataków Kozaków, zaś Turcja Tatarów. Polska musiała także zrezygnować ze swoich wpływów w Mołdawii i na Wołoszczyźnie. W 1635 roku odnowiono pokój na zasadzie utrzymania dotychczasowego stanu rzeczy.

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 -  - 4 - 


  Dowiedz się więcej
1  Zmiany społeczno-gospodarcze na ziemiach polskich w II poł. XIX wieku
2  Sytuacja międzynarodowa i krajowa przez wybuchem powstania styczniowego
3  Problemy i sukcesy polskiej gospodarki w okresie międzywojennym



Komentarze
artykuł / utwór: Wojny polsko-tureckie




    Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)


    Imię:
    E-mail:
    Tytuł:
    Komentarz: