Wojny polsko-szwedzkie (do 1635 roku)
Głównymi przyczynami konfliktu polsko-szwedzkiego była konkurencja o dominium Maris Baltici a także problem dynastyczny (objęcie tronu po zmarłym ojcu Zygmunta III Wazy – Janie). Polska i Szwecja miały sprzeczne interesy – szlachta skandynawska poszukiwała ziem i zdobyczy, zaś mieszczanie możliwości handlu na nowych obszarach, zaś Rzeczpospolita dążyła do uzyskania nowych nabytków kosztem osłabionej Rosji. W 1592 roku Zygmunt III zostaje królem Szwecji. Aby objąć szwedzką koronę król musiał jednak zaprzysiąc zagwarantowanie praw dla luteranizmu i wyrzec się prób katolicyzacji Szwecji. 19 lutego 1594 został wraz z żoną uroczyście koronowany w katedrze w Uppsali na króla Szwecji. Zygmunt III miał pozostać w Polsce, zaś władzę w Szwecji w jego imieniu miał sprawować Karol sudermański. W wyniku buntu nieprzychylnego Zygmuntowi III stronnictwa szwedzkiego (pod wodzą regenta księcia Sudermanii Karola) i jego klęsce w bitwie pod Linkping w 1598 roku doszło do jego detronizacji przez Riksdag (jednoizbowego szwedzkiego parlamentu) w 1599 roku. Zapoczątkowało to wieloletni konflikt o koronę szwedzka pomiędzy dwoma liniami Wazów – protestancką i katolicką. Rok później w odwecie król Polski ogłasza włączenie (inkorporację) pozostałych przy nim Inflant Północnych (Estonii) do Polski. Oznaczało to wojnę ze Szwecją.

Wojna polsko-szwedzka była elementem wielkiego konfliktu międzynarodowego wojny trzydziestoletniej (1618-1648). Pierwszy etap wojny trwał w latach 1600-1622 w Inflantach. W 1601 roku większa część Inflant (bez Rygi) została zajęta przez Szwedów (przychylność niemieckiej szlachty inflanckiej). Hetmani litewscy – Krzysztof Radziwiłł i Jan Karol Chodkiewicz pokonali nieprzyjaciela w bitwie pod Kockenhausen, jednak nie mieli wystarczających sił by rozpocząć ofensywę.

W kolejnych latach Zamoyskiemu udało się odzyskać utracone tereny, a jego następca – Chodkiewicz zdobył w 1603 roku Dorpat, a rok później odniósł zwycięstwo w bitwie pod Białym Kamieniem. W 1605 król Szwecji Karol IX (Karol sudermański) uderzył w kierunku Rygi, jednak wojska Rzeczpospolitej odparły jego atak. Pod wodzą Jana Karola Chodkiewicza Polacy odnieśli zwycięstwo pod Kircholmem (czterotysięczna armia pokonała trzykrotnie silniejszą armię szwedzką, zasługa kawalerii) – Polska utrzymała dzięki temu Inflanty.

10 zdań, które pomogą Ci zatrzymać chłopaka przy sobie!                               
trajkotki.pl                                                    
                                                                                                   
strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 - 


  Dowiedz się więcej
1  Przyczyny wybuchu II wojny światowej
2  Powstanie warszawskie
3  Powstania kozackie na Ukrainie



Komentarze
artykuł / utwór: Wojny polsko-szwedzkie (do 1635 roku)




    Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)


    Imię:
    E-mail:
    Tytuł:
    Komentarz: