Reformacja w Polsce w XVI wieku i unia brzeska
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Początki kontrreformacji w Polsce

Pod koniec panowania Zygmunt II August zatwierdził przedstawioną mu w 1564 roku księgę uchwał soboru trydenckiego (sobór trwał w Trydencie w latach 1545-1563 i ustalił reformę kościoła katolickiego) umożliwiającą odbudowę znaczenia Kościoła katolickiego w Polsce. Decyzja o realizacji postanowień soboru trydenckiego w Polsce zapadła na synodzie w Piotrkowie w 1577 roku. W połowie XVI wieku w Polsce utworzono nuncjaturę papieską, która przede wszystkim przeciwstawiała się utworzeniu polskiego kościoła narodowego oraz nakłaniała do zwalczania reformacji.

Początek kontrreformacji w Polsce wiąże się z osobą Stanisława Hozjusza – biskupa warmińskiego, a następnie kardynała, który w 1564 roku sprowadził do Polski (do Braniewa) członków zakonu Towarzystwa Jezusowego, potocznie zwanych jezuitami. Założyli oni sieć kolegiów – nowoczesnych szkół średnich o humanistycznym profilu, powszechnej dostępności i bezpłatności nauczania. Szkoły te kształtowały poglądy związane z ortodoksyjnym katolicyzmem, a ich wpływ na stan umysłowy elit był widoczny w kolejnych pokoleniach polityków. Wileńskie kolegium jezuitów zostało przez Stefana Batorego podniesione do rangi uniwersytetu (1578). Sobór trydencki zaowocował zmianami w polskim kościele – w latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych biskupi zaczęli zwoływać synody diecezjalne, zaczęli przeprowadzać wizytacje i zakładać seminaria duchowne. Proboszczowie rozpoczęli prowadzenie ksiąg parafialnych (zapisy aktów chrztu, małżeństwa, pogrzebu). Duchowni zostali zobligowani do przebywania w swych parafiach oraz do noszenia stroju duchownego. Zrealizowanie postulatu egzekucjonistów o zakazie egzekwowania wyroków kościelnych przez starostów, kłótnie w łonie protestantów (zwanych od 1573 roku dysydentami), a także szerokie zmiany w Kościele katolickim spowodowały większe zaufanie do tej instytucji i porzucanie idei reformacyjnych (m.in. powodowało konwersje na katolicyzm).

Unia brzeska (1596)

Utworzenie w 1589 roku patriarchatu w Moskwie wprowadziło groźbę uzależnienia polskiego kościoła wschodniego – metropolii kijowsko-halickiej - od jego decyzji. Papież zaproponował poprzez polskich jezuitów ruskim władykom (biskupom prawosławnym) zawarcie unii. Papież dążył do podporządkowania sobie prawosławia, zaś Polacy do umocnienia panowania Rzeczypospolitej głównie na Ukrainie oraz silniejszego związania mieszkającej tam ludności z polską. Kościół wschodni miał zachować swoją odrębność liturgiczną i organizacyjną (np. prawo niższego kleru do zawierania małżeństw) oraz zyskać równouprawnienie z Kościołem katolickim na terenach Rzeczpospolitej. Delegaci episkopatu prawosławnego podpisali pod koniec 1595 ro

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 -  - 4 - 


  Dowiedz się więcej
1  Polityka zagraniczna II Rzeczypospolitej
2  Polska droga do zjednoczonej Europy
3  Opozycja przeciwko rządom sanacyjnym



Komentarze
artykuł / utwór: Reformacja w Polsce w XVI wieku i unia brzeska




    Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)


    Imię:
    E-mail:
    Tytuł:
    Komentarz: