Powstanie sejmu walnego w Polsce
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Hieronim Lippomano, Relacja o Polsce z roku 1575 - Sejmiki i sejm walny
Sejmy dla dwu przyczyn zgromadzać się zwykły, raz dla narady w sprawach Rzeczypospolitej, po wtóre dla sądów. I to są publiczne sejmy, nazwane powszechnie zjazdami królestwa... Szlachta była przestawiana na sejmach przez swych deputatów, czyli tak zwanych posłów ziemskich, z każdego województwa i ziemi (...)Przed każdym sejmem król naznacza prowincjonalne sejmiki, na które się szlachta w pewnym dniu i na oznaczone miejsce zgromadzała. W tych miejscach, jeśli nie zachodzi żadna przeszkoda, szlachta ze swymi senatorami i urzędnikami ziemskimi schodzi się do kościoła, a wezwawszy Ducha św. dla dobrej porady, słucha królewskiego poselstwa: gdzie i kiedy sejm się otworzy, i co będzie przedmiotem obradowania. Następnie obiera swoich posłów sejm, dając im albo szczególne instrukcje, albo ogólne pełnomocnictwo działania, tak jak powszechne dobro Rzeczypospolitej wskazywać będzie. Liczba posłów z każdego województwa nie jest jednostajna, lecz zastosowana od liczby ziem w tymże województwie. Posłowie w pojedynczych powiatach wybrani zbierają się jeszcze na tak zwane walne zjazdy, które w Wielkopolsce zgromadzają się do miasta Koła, w Małopolsce do Korczyna (...)Tam nowo mianowani posłowie, starszyzna i kto chce ze szlachty w dniu przez króla oznaczonym gromadzą się w jedno koło, słuchają listów królewskich, przepatrują instrukcje szlachty i naradzają się pomiędzy sobą o potrzebach Rzeczypospolitej. Z tych dopiero zjazdów jadą na sejm walny. Tam, po wysłuchania w kościele uroczystej służby Bożej, wszyscy idą na pokoje króla, który otoczony siedzącą wielką Radą senatu i nie opodal stojącymi sekretarzami i posły, przez usta kanclerza lub podkanclerza oświadcza, o jakich przedmiotach w ogólnym zebraniu stanów naradzać się potrzeba. Następnie senatorowie, począwszy od arcybiskupów i biskupów, mówią swe zdania, a posłowie otrzymawszy od króla pozwolenie odejścia, zebrani w inne koło, radzą pomiędzy sobą; a tegoż dnia lub następnego przysławszy jednego z pośrodka siebie, przekładając to, co się im po wspólnej naradzie widzi być potrzebnym dla Rzeczypospolitej. (...)Wszystko, co wymaga narady, idzie na głosy senatorów, przy czym posłowie ziemscy są obecni lub bywają oddaleni wedle okoliczności. Ostatni głos zabiera monarcha, a co mu się zda słusznym, bierze powagę sejmowego wyroku i prawa, jeśli tylko się nie sprzeciwia zasadniczym prawom szlachty albo senatorom, lecz król zawiesza swe zdanie, dopóki nie nastąpi zgoda senatorów i posłów albo przynajmniej ich większości. A jako do sejmu należy jeszcze i sądownicza władza, król dwa lub trzy dni w tygodniu, przez czas trwania sejmu, poświęca sądom lub zlewa je na pewnych wybranych przez się senatorów (...) Te sądy ostatnie noszące nazwę asesorskich, mają odwołanie do króla...



Notice: Undefined variable: dane_x in /home/graffika/domains/klp.pl/public_html/historiatest.php on line 806


strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 -  - 4 - 


  Dowiedz się więcej
1  Polski marzec 1968
2  Konstytucje polskie w okresie międzywojennym
3  Kryzys państwa piastowskiego (1025-1039)



Komentarze
artykuł / utwór: Powstanie sejmu walnego w Polsce




    Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)


    Imię:
    E-mail:
    Tytuł:
    Komentarz: