Powstanie sejmu walnego w Polsce
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Rodzaje sejmów:
  • Sejm walny – zwyczajny (zwoływany co dwa lata na 6 tygodni) i nadzwyczajny (zwoływany na 2 tygodnie)

  • Sejm konwokacyjny – w okresie bezkrólewia (od 1573 roku) zwoływany przez interrexa – ustalał miejsce i czas elekcji

  • Sejm koronacyjny – kończył okres bezkrólewia, zwoływany był do Krakowa, w czasie którego elekt zaprzysięgał artykuły henrykowskie, pacta conventa, po czym odbywała się koronacja

  • Sejm obozowy – w czasie zebrania pospolitego ruszenia (np. Nieszawa 1454 rok)

  • Sejm rokoszowy – wypowiadał posłuszeństwo królowi


Jak funkcjonowały obrady sejmu walnego

Obrady sejmu zwoływane były przez króla w określonym miejscu i terminie. Władca wyznaczał również przedmiot obrad. Zebranie rozpoczynała msza, podczas której homilia poświęcona była tematowi obrad. Rozpoczęcie obrad wiązało się z przywitaniem króla (całowanie królewskiej reki symbolem zwierzchnictwa władcy). Króla witał marszałek poprzedniego semu. Na początku wysłuchiwano wotów senatorskich (przemówienia senatorów), a następnie następowało rozłączenie obrad. Król obradował z senatem, natomiast izba poselska przenosiła się do innego pomieszczenia. Obrady izby niższej rozpoczynały się od wyboru marszałka, a następnie następowały rugi poselskie, czyli sprawdzenie ważności mandatów. Po tym odbywało się podejmowanie decyzji - na początku funkcjonowania sejmu stosowano zasadę jednomyślności – powszechna aprobata (od 1652 roku zasada liberum veto).

Król miał prawo do konkluzji, czyli ostatecznej redakcji tekstu konstytucji. Ogłoszenie ustanowionej konstytucji następowało poprzez wpisanie jej treści do księgi miejskiej miasta, w którym obradował sejm. Po zakończeniu zjazdu szlachty na sejm walny odbywały się sejmiki relacyjne, na których delegowani posłowie zdawali relację z obrad. Jeśli dany poseł złamał instrukcję sejmiku elekcyjnego (tego, który go wybrał), nie ponosił żadnej kary – nie był wybierany jako przedstawiciel na kolejny sejm walny. Niektóre postanowienia wymagały zgody całych sejmików. Jeśli dany sejmik się nie zgadzał król, poprzez legata, nakłaniał go do przyjęcia konstytucji.

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 -  - 4 - 


  Dowiedz się więcej
1  Panowanie Bolesława Chrobrego
2  Powstanie warszawskie
3  Pierwszy rozbiór Polski



Komentarze
artykuł / utwór: Powstanie sejmu walnego w Polsce




    Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)


    Imię:
    E-mail:
    Tytuł:
    Komentarz: