Powstanie i rozwój demokracji szlacheckiej w Polsce
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Zebrane w obozie w Cerekwicy pospolite ruszenie z Wielkopolski, które miało wziąć udział w wojnie przeciw Zakonowi (1454) uzależniło rozpoczęcie akcji zbrojnej od wydania nowych przywilejów dla szlachty przez Kazimierza Jagiellończyka. Król uległ ich żądaniom i nadał szlachcie wielkopolskiej przywileje w Cerekwicy (15 września 1454 - przywilej cerekwicki). Król Polski mógł od tej pory zwoływać pospolite ruszenie jedynie za zgoda sejmików ziemskich. Sejmiki też musiały wyrażać zgodę na każdorazową zmianę prawa lub jakiekolwiek dodatkowe opodatkowanie przewyższające dwa grosze z łana. Król zobowiązał się również do powoływania na urzędy dworskie Małopolan i Wielkopolan. Kazimierz Jagiellończyk potwierdził także zakaz łączenia urzędu starosty z innymi urzędami (wcześniej nieprzestrzegany) oraz ograniczał kompetencje sądowe starostów do czterech artykułów grodzkich. Postanowienia te zostały następnie rozciągnięte na całą szlachtę w Nieszawie (11-12 listopada 1454). Nowe przepisy – przywileje cerekwicko-nieszawskie (znane także pod nazwą statuty nieszawskie) - ograniczały przede wszystkim władzę króla.
Statuty nieszawskie z 1454 roku
Przede wszystkim naszym słowem królewskim przyrzekamy w pełni utrzymać wszystkich mieszkańców naszego królestwa przy wszelkich prawach, danych im przez poprzedników naszych. Nikogo nie polecimy pozbawić dóbr ani uwięzić, jeżeli wina jego nie zostanie wprzód wyrokiem sadowym stwierdzona. Przyrzekamy również, ze gdy wypadnie nam wyprawić się poza granice królestwa, zapłacimy wszystkim towarzyszącym nam ziemianom za każdą włócznię pięć grzywien i wynagrodzimy ich za poniesione szkody i niewolę podług praw, jakie przyznali nasi poprzednicy.(...)Również przyrzekamy, że w powyższych ziemiach godności, kasztelanie i urzędy rozdzielać będziemy między osoby, wyróżniające się zasługą i wiekiem; aby zaś zamknąć drogę szemraniom, godności te nadawać będziemy tylko osobom osiedlonym i posiadającym dobra dziedziczne w tej ziemi, w której opróżni się urząd (...) Przyrzekamy również, że ani żadnych nowych ustaw nie wydamy, ani nie polecimy wzywać ziemian na wojnę bez zgody sejmiku ziemskiego, do Środy zwołanego.



Notice: Undefined variable: dane_x in /home/graffika/domains/klp.pl/public_html/historiatest.php on line 806


strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 -  - 4 - 


  Dowiedz się więcej
1  Ziemie polskie w ZSRR (1939-1941)
2  Zabór rosyjski po upadku powstania styczniowego
3  Seniorat w dziejach Polski średniowiecznej



Komentarze
artykuł / utwór: Powstanie i rozwój demokracji szlacheckiej w Polsce




    Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)


    Imię:
    E-mail:
    Tytuł:
    Komentarz: