Rządy Władysława II Jagiełły
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Pierwsze lata panowania Władysława II Jagiełły polegały na umocnieniu jego pozycji na tronie Polski i na rozwoju unii polsko-litewskiej. W 1387 roku hospodar mołdawski złożył mu hołd. Jagiełło z polską pomocą zdobywa zbuntowany Smoleńsk. Kościół katolicki zaczął w tych latach prowadzić akcję chrystianizacyjną na Litwie – w 1387 roku powstaje biskupstwo w Wilnie, zaś w 1417 w Miednikach na Żmudzi. Okres panowania Władysława II Jagiełły w polityce zagranicznej związany był przede wszystkim z wielką wojną z Krzyżakami 1409-1411, która na zawsze zniszczyła potęgę militarną Zakonu.

Już w 1388 roku Jagiełło wydał w Piotrkowie przywilej potwierdzający dawne prawa i pozwalający na wykup szlachcica z niewoli oraz ustalający żołd za służbę i niepowierzanie obcym królewskich zamków. W 1422 roku Jagiełło wydaje przywilej czerwiński gwarantujący, że szlacheckie majątki nie będą konfiskowane bez wyroku sądowego, zaś sądy będą sprawowane zgodnie ze statutami Kazimierzowskimi. Jedna osoba nie mogła jednocześnie sprawować urzędu starosty i sędziego. Kolejne modyfikacje zawierał wydany rok później statut warcki. Przewidywał on sankcje karne wobec sołtysa, który byłby „nieużyteczny lub buntowniczy” - mógł zostać usunięty po wykupieniu zajmowanego sołectwa. Podjęto także pierwsze zapisy ograniczające wychodźstwo chłopów ze wsi. Z kolei zasadę „neminem captivabimus nisi iure victum” - „nikogo nie uwięzimy, chyba że prawnie zostanie zasądzony – zasada nietykalności osobistej osiadłej szlachty zagwarantowana została w przywileju brzeskim (1425) i potwierdzona w kolejnych przywilejach (jedlnieńskim i krakowskim).
Statut warcki z 1423 roku
XXII. Ponieważ „wola„ została przez mędrców po to wynaleziona, aby lasy i puszcze, skąd małe pożytki przychodzą, były trzebione i na większe użyteczności obrócone; stąd, jeśli który kmieć w lesie, gdzie ma być założona wieś, wolność otrzyma, nie może ruszyć się ze swego pola, jeśli go nie wykarczuje. Które wykarczowawszy, będzie mógł uczynić według tego, co prawo ziemskie i owego dziedzictwa w sprawie jego ruszenia [się z miejsca] żąda i wymaga.
XXIII. Jeśliby zaś sołtys albo kmieć uciekł z pola lub swego dziedzictwa bez winy pana, zbieg taki winien być przez pana w sądzie większym i gajonym trzykrotnie, a najwyżej czterokrotnie wywołany, aby do dziedzictwa swego powrócił. Gdyby w ten sposób wzywany nie powrócił, pan wsi będzie mógł ze skargą jego dziedzictwo przez innego obsadzić, bez względu na jego upór. A jeśliby zbiegły i nieobecny groził w jakiś sposób posiadaczom ról, pan, pod którym by żył, jest zobowiązany na żądanie domagających się zastosować do niego prawo polskie. Inaczej ów, pod którym byłby, przeciw temu czyniąc, pod karę piętnadzieścia podpadnie tylekroć, ilekroć przeciw temu postanowieniu wystąpi.


strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 - 


  Dowiedz się więcej
1  Osadnictwo na prawie niemieckim w średniowiecznej Polsce
2  Polityka wewnętrzna Zygmunta I Starego (1506-1548)
3  Wojny polsko-rosyjskie (do 1686 roku)



Komentarze
artykuł / utwór: Rządy Władysława II Jagiełły




    Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)


    Imię:
    E-mail:
    Tytuł:
    Komentarz: