Polityka wewnętrzna Kazimierza Wielkiego
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Obok zmian terytorialnych duże znaczenie za panowania Kazimierza Wielkiego miały zmiany wewnętrzne. Największymi zasługami przypisywanymi królowi było dążenie do zjednoczenia gospodarczego, administracyjnego i prawnego państwa polskiego po okresie rozbicia dzielnicowego.

Przede wszystkim władca zreformował administrację. Podstawowymi jednostkami terytorialnymi były ziemie. Władza lokalna należała do mianowanych przez króla starostów, którzy sprawowali władzę administracją, zarządzali dobrami królewskimi, także sądzili za ciężkie przestępstwa. Urzędami ziemskimi zawiadywali wojewodowie i kasztelani wybierani spośród lokalnej szlachty, zaś urzędy centralne (marszałek, kanclerz) sprawowały osoby wybierane z małopolskiej szlachty, którzy wchodzili także do rady królewskiej. Nieocenione są zasługi Kazimierza Wielkiego dla prawodawstwa. Ujednolicił on przepisy prawne różne w poszczególnych dzielnicach, spisując i kodyfikując prawo zwyczajowe. Powstały wówczas dwa oddzielne statuty – dla Małopolski (statut wiślicki) i dla Wielkopolski (statut piotrkowski). Statut wiślicki między innymi ustalał formy postępowania administracyjnego i sądowego, określał zakres władzy urzędników państwowych.
Kazimierz Wielki, Statut wiślicki z 1346 roku
My Kazimierz III, z Bożej łaski król polski itd.(...) Wyrażamy naszą wolę i postanawiamy, żeby w przyszłości po wsze czasy takie same ustawy i postanowienia były uznawane, wykonywane i przestrzegane przez wszystkich poszczególnych sędziów, urzędników i ich podwładnych, oraz przez resztę naszych poddanych i ziemi naszych mieszkańców (...)Rycerze i szlachta obowiązani są do wyprawy wojennej i powinni służyć z bronią. Ponieważ godność króla i obrona całego królestwa zasadza się na zbrojnej sile wojskowej, przeto każdy rycerz podług wielkości i rodzaju dóbr swoich i dochodów jest obowiązany z pewną liczbą zbrojnych ludzi służyć i być pożytecznym państwu, jako że dobra jego są wolne, na prawie rycerskim postanowione i wyjęte spod wszelakiego ciężaru. Postanawiamy też, że baronowie i szlachta nasza ziem Polski są obowiązani wobec nas i naszych następców w Królestwie Polskim pełnić służbę wojskowa i w broń się zaopatrzyć i służyć tak, jak najlepiej i najskuteczniej potrafią; ale poza granicami Królestwa nie są obowiązani nam służyć, chyba że otrzymają dostateczne wynagrodzenie lub zostaną przez nas specjalnie uproszeni (... )O naganie szlachectwa. Rody szlacheckie wywodzą zawsze swój początek od przodków, od których pochodzenie potomkowie ich wiarygodnym świadectwem udowadniać zwykli. Jeżeli przeto ktoś mieni się szlachcicem i uważa się za równego innym szlachcicom, a ci temu zaprzeczają, ma dla udowodnienia szlachetnego swego pochodzenia przyprowadzić sześciu poważnych mężów, z których dwaj pochodzą z jego rodu i ci dwaj pod przysięgą zeznają, że pochodzi z ich domu i rodu ojcowskiego(...)


strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 -  - 4 - 


  Dowiedz się więcej
1  Seniorat w dziejach Polski średniowiecznej
2  Polskie władze na uchodźstwie
3  Rządy ekipy Edwarda Gierka



Komentarze
artykuł / utwór: Polityka wewnętrzna Kazimierza Wielkiego




    Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)


    Imię:
    E-mail:
    Tytuł:
    Komentarz: